คุณจำความรู้สึกตัวเองครั้งสุดท้ายตอนไปป่าชายเลนได้หรือไม่? ไปปั่นจักรยานรับลม ชมนก มองปลาตีน ความทรงจำนั่นทำให้เรามีความสุขที่ได้ใช้เวลาร่วมกับใครสักคน แต่การเสื่อมโทรมของป่าชายเลนนั้นนั้นหนักขึ้นเรื่อย ๆ จนทำให้คิดได้ว่าไปเที่ยวได้ แต่ทำไมไม่ดูแลกันนะ
ข้อมูลจากสถานภาพทรัพยากรป่าชายเลน ปี พ.ศ. 2565 ชี้ว่า ประเทศไทยมีป่าชายเลนถึง 24 จังหวัดจากชายฝั่งทะเล มีพื้นที่ป่าชายเลนคงสภาพมากถึง 1.73 ล้านไร่ ประกอบด้วยบริเวณชายฝั่งอันดามันตอนล่างมีพื้นที่ประมาณ 712,561.22 ไร่ รองลงมา บริเวณชายฝั่งอันดามันตอนบน และภาคตะวันออก 460,180.47 ไร่ และ 222,461 ไร่ แต่ทว่าป่าชายเลนนั้นถูกมนุษย์ลุกลามในด้านของมลพิษทางขยะ เพราะเหตุนี้เราจึงต้องร่วมมือช่วยเหลือสัตว์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ และฟื้นฟูป่าชายเลนร่วมกัน
‘กิติธัช สาตรจำเริญ’ นักจัดการงานทั่วไปปฏิบัติการฝ่ายรักษาความสะอาดและสวนสาธารณะ สำนักงานเขตบางขุนเทียน ให้สัมภาษณ์ พูดคุยถึงความสำคัญของป่าชายเลนและปัญหาของป่าชายเลน ในบริเวณของป่าชายเลนบางขุนเทียน ทะเลกรุงเทพ เทียนทะเล แขวงท่าข้าม เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ ว่า ป่าชายเลนเป็นศูนย์อนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำระดับต้น อาทิ ปลาตีน,ปูก้ามดาบ, ปูแสม, ปลากะพงขาว, กุ้งก้ามกราม, หอยนางรม, หอยแครง, นกชายเลน ฯลฯ ที่อยู่ในน้ำที่เรียกว่า ‘น้ำกร่อย’ และสัตว์ส่วนใหญ่จะมาวางไข่ ตลอดจนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอีกหลายชนิดที่ต้องหาอาหาร
หากไม่มีป่าชายเลนบางขุนเทียนจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง?
‘กิติธัช’ ได้บอกเอาไว้ว่า หากไม่มีป่าชายเลนก็จะเกิดการกัดเซาะตามแนวชายฝั่งทำให้น้ำทะเลหนุนขึ้นจนเกิดน้ำท่วมขึ้นมาได้ อาจจะทำให้พื้นที่ของกรุงเทพมหานครนั้นหายไป การที่มีป่าชายเลนทำให้มีดินตะกอนเกิดมากขึ้น
ประโยชน์ของ ‘ป่าชายเลน’
ระบบนิเวศป่าชายเลนมีความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิตที่ซับซ้อนต่อกัน ทั้งเรื่องของการหมุนเวียนของธาตุอาหารและการถ่ายทอดพลังงานต่าง ๆ ให้แก่กัน ต้นทางที่มาจากการสังเคราะห์แสงจากต้นไม้ ใบไม้และเศษไม้จะร่วงหล่นทับถมลงในน้ำและดิน ย่อยสลายกลายเป็นแร่ธาตุอาหารให้แก่สัตว์ตัวเล็ก ๆ อย่าง แพลงก์ตอน ไส้เดือนทะเล ไปจนถึงสัตว์ตัวเล็ก ๆ ได้เจริญเติบโตก็จะกลายเป็นอาหารให้กับกุ้ง ปู ปลา และสัตว์ต่าง ๆ หมุนเวียนไปเรื่อย ๆ
นอกจากจะเป็นแหล่งแร่ธาตุและสารอาหารให้แก่สัตว์น้ำแล้ว ระบบนิเวศป่าชายเลนก็ยังเป็นแหล่งผลิตก๊าซออกซิเจนที่มากที่สุดของระบบนิเวศป่าทั้งหลาย เพราะว่าในระบบนิเวศป่าชายเลนจะมีก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์สูง ทำให้สามารถจัดเก็บตัวก๊าซไว้ภายในต้นไม้และสามารถผลิตออกซิเจนออกมาให้ได้ใช้หายใจ
และสุดท้ายระบบนิเวศป่าชายเลนนั้นเป็นที่กรองน้ำชั้นดี จะกรองน้ำจากฝั่งก่อนที่จะลงสู่ทะเล หลังจากที่น้ำลงก็จะพบเศษขยะใช้แล้วเป็นจำนวนมาก เช่น กล่องโฟม ช้อนส้อมพลาสติก ถุงพลาสติก ขวดน้ำ และขยะจากทะเลจำพวกแหอีกมากมาย
ปัญหาที่พบจากป่าชายเลน
ส่วนใหญ่ที่พบก็จะเป็นปัญหาจำพวกขยะที่เกิดจากฝีมือของมนุษย์ด้วยกันเอง เมื่อป่าชายเลนเปิดให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวให้นักท่องเที่ยวได้เข้ามาพักผ่อนหย่อนใจ ก็จะเดินทางมากันเยอะและไม่ทิ้งขยะให้เป็นที่ จึงทำให้ในบริเวณป่าชายเลนมีขยะเป็นจำนวนมาก
อีกอย่างเลยก็คือการหักกิ่งไม้หรือต้นไม้ในป่าชายเลนที่ไม่สมควรทำ เพราะกว่าต้นไม้จะเติบโตได้นั้นต้องใช้เวลากว่า 10 ปี แต่การที่มนุษย์หักใช้เวลาไม่ถึง 10 นาที จึงอยากจะขอความร่วมมือไม่หักเล่น ช่วยกันอนุรักษ์ไว้จะเป็นสิ่งที่ดีกว่า
ปัจจุบันระบบนิเวศป่าชายเลนได้เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น ในเรื่องของความสนใจจากสังคมที่่หันมารักสิ่งแวดล้อมและรักการปลูกป่าทดแทน แต่อย่างไรก็ตามการจัดการขยะที่ส่งผลเสียจากบ้านเรือนที่อยู่ในบริเวณใกล้ป่าชายเลนหรือการทิ้งขยะลงในน้ำก็ยังเป็นปัญหาที่พบได้อยู่เรื่อย ๆ เป็นสิ่งที่ยังต้องให้ความรู้และรณรงค์ในเรื่องของการจัดการขยะ การทิ้งให้เป็นที่ และผลักดันให้ประเด็นขยะเป็นการปลูกฝังในสังคมกันต่อไป
อ้างอิง
AUTHOR
Graphic Designer
