ออกแบบดี มีชัยไปกว่าครึ่ง

เปิดที่มาที่ไปของ CI 'Sea Games 2025' ใหม่ ภายใต้แนวคิด Play by the Rules จากฝีมือของ TNOP DESIGN

30 มกราคม 2568

เพราะงานออกแบบที่ดีจะทำให้งานทั้งหมดเสร็จไปแล้วไม่มากก็น้อยเสมอ ทำให้เราเห็นมากขึ้นในยุคนี้ว่าเวลา ‘งานออกแบบ’ ขยับเขยื้อนแนวคิดที่ควรจะเป็นมาตั้งนานแล้วกับหน่วยงานใดก็ตาม ภาพลักษณ์ที่ดีและน่าชื่นชมจะนำไปสู่องค์กรนั้น ๆ เสมอ ไล่เรียงจากแบรนด์สินค้าน้อยใหญ่ ไปจนถึงองค์กรสำคัญ ๆ ระดับประเทศ อย่างที่เคยเป็นกระแสใหญ่โตเมื่อช่วงกลางปีที่แล้วกับ CI ใหม่ของกรุงเทพมหานครนั่นเอง

ล่าสุด กับกระแสงานออกแบบผ่านแนวคิดและกระบวนการที่ถูกที่ควรก็กลับมาอีกครั้ง กับ CI ของการแข่งขันมหกรรมกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 33 พ.ศ. 2568 หรือ ‘Sea Games 2025’ ซึ่งปีนี้ประเทศไทยเราได้เป็นเจ้าภาพในการจัดงาน โดยมีกำหนดการแข่งขันระหว่างวันที่ 9 – 20 ธันวาคม 2568 มีกรุงเทพมหานคร, ชลบุรี และสงขลา ร่วมกันเป็นเจ้าภาพ ซึ่งสำหรับ Symbol Logo, Logotype, Mascot เวอร์ชันปรับปรุงที่เผยออกมาเพียงไม่กี่วันนี้ก็มีผู้คนเข้าไปชื่นชมกับการทำงานบนแนวคิดดังกล่าวกันอย่างมากมาย

ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น ก่อนหน้านี้มันเคยเป็นอย่างไร และสำหรับแนวคิดทางการออกแบบของ CI ใหม่นี้คืออะไร เดี๋ยวเราจะเล่าให้ได้อ่านกัน

จากจุดเริ่มต้นการทำงานบนแนวคิดผลงานออกแบบจาก ‘งานประกวดระดับประชาชน’

ตามประสาของหน่วยงานหลักของประเทศอย่างที่ทราบกัน ว่าทุกครั้งที่จะมีการทำโลโก้อะไรออกมาสักอย่าง แผนงานแรกที่พวกเขามักเลือกใช้เป็นอันดับแรกคือการชวนผู้คนมาร่วมประกวด ข้อหนึ่งเลยคือมันทำให้ผู้คนรับรู้และมีส่วนร่วมกับผลงานสร้างสรรค์นี้มากขึ้น ข้อถัดมาคือหน่วยงานจะได้มีตัวเลือกไว้เลือกให้มากที่สุด แล้วค่อยหยิบอันที่ดีที่สุดจากใครก็ไม่รู้มาใช้งาน

สำหรับตัวสัญลักษณ์-คำขวัญ-ตัวนำโชคของการจัดการแข่งขัน ‘Sea Games 2025’ และกีฬาอาเซียนพาราเกมส์ ครั้งที่ 13 หรือ ‘Asean Para Games 2025’ นี้ ในระยะแรกก็ได้เปิดรับสมัครผลงานจากประชาชนทั่วไป ผ่านโจทย์สั้น ๆ ว่าผลงานที่ส่งเข้าประกวดจะต้องมีความสวยงามทันสมัย มีเอกลักษณ์ สะท้อนความเป็นไทย แสดงถึงความเท่าเทียมและความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะไปสู่ชัยชนะ ด้วยน้ำใจนักกีฬาที่ยิ่งใหญ่ โดยมีเงินรางวัลสำหรับผู้ที่ได้รับการรับเลือกสูงสุดถึง 50,000 บาท และเปิดให้ผู้คนได้ส่งผลงานมาตั้งแต่เดือนกันยายน-ตุลาคม พ.ศ. 2566

ก่อนที่จะมีการประกาศผลรางวัลแก่ผู้ชนะอย่างเป็นทางการในวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 หรือราว ๆ 1 ปีหลังจากการประกาศรับสมัครในปีก่อนหน้า ซึ่งผู้ที่ได้รับรางวัลแต่ละคนต่างก็มีแนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงานทั้งโลโก้ มาสคอต และคำขวัญที่แตกต่างกันออกไป ทำให้ในท้ายที่สุดแล้วก็พูดยากเหมือนกันว่าเมื่อทั้งหมดถูกนำมาใช้ประกอบกันจริง ๆ จะเหมาะสมมากน้อยเพียงใด

เพราะงานออกแบบที่ดีควรมีต้นทางแนวคิดเดียวกัน ถูกผลิตและสร้างสรรค์ผ่านการต่อยอดแนวคิดด้วยบุคคลหรือกลุ่มบุคคลเดียวกัน นั่นต่างหากที่จะทำให้ผลงานออกแบบสร้างสรรค์ถูกคิดมาอย่างถี่ถ้วนทุกกระบวนการได้จริง ๆ

ที่ผ่านมาเราจึงเห็นแต่อะไรที่เอาใจคณะกรรมการได้ อย่าง โลโก้สัตว์มงคลจำพวกช้างหรือแมว โลโก้งาน และมาสคอตงานที่ออกแบบไม่ได้ไปในทิศทางเดียวกันเท่าไหร่นัก นั่นจึงเป็นหล่มความคิดจากต้นทางของผู้จัดงานที่บกพร่องมาตั้งแต่ต้น และสมควรได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง จนได้ออกมาเป็นการปรับปรุงแก้ไขไอเดียอีกครั้งเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมาอย่างที่เราได้เห็นกัน

สู่การเป็น ‘งานออกแบบระดับนักออกแบบมืออาชีพ’ พร้อมแนวคิดหลัก และงานออกแบบที่แข็งแรงกว่าเดิม

หลังจากความไม่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของงานออกแบบในขั้นต้น ทางการกีฬาแห่งประเทศไทย กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา จึงได้มีการปรับปรุงแนวคิดทางการออกแบบใหม่ตั้งแต่ต้นทาง โดยเปลี่ยนจากการประกวดให้ใครก็ได้ ส่งแนวคิดอะไรก็ได้ แล้วมาประกอบรวมกันเป็นงานเดียว กลายเป็นการว่าจ้างนักออกแบบกราฟิกมืออาชีพมาช่วยทำงานภายใต้กรอบจำกัดเพียงหนึ่งเดียวตั้งแต่ต้นจนจบ ซึ่งทำให้เห็นได้ชัด ๆ เลยว่าความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันต่างกันอย่างลิบลับกับวิธีการทำงานแบบก่อนหน้านี้

งานออกแบบนี้ ทาง THACCA – Thailand Creative Culture Agency เป็นผู้ผลักดันแนวคิดการทำงานร่วมกับทาง กกท. และได้ผู้สร้างสรรค์ฝีมือดี อย่าง ‘ธีรนพ หวังศิลปคุณ’ ครีเอทีฟไดเรกเตอร์และผู้ก่อตั้ง TNOP DESIGN มารับหน้าที่ออกแบบทั้งกระบวนการ

แบ่งเป็นตัว Symbol Logo และ Logotype ซึ่งออกแบบผ่านแนวคิด “Play by the Rules” หรือการเล่นภายใต้กฎเกณฑ์ โดยได้รับแรงบันดาลใจจากกฎ กติกา และวินัยในเกมกีฬา ที่แสดงให้เห็นว่าความคิดสร้างสรรค์และกลยุทธ์สามารถนำไปสู่ความสำเร็จได้แม้อยู่ในกรอบที่กำหนด

การออกแบบ Logo โดยรวมจึงมุ่งเน้นเส้นสายที่ต่อยอดมาจาก ‘สนามกีฬา’ อย่างเส้นเขตบนสนาม เส้นแบ่งเขตลู่วิ่ง ผสมผสานกับลวดลายกริดจาก ‘ศิลปะไทยดั้งเดิม’ จึงได้ออกมาเป็นโลโก้ที่ยืนพื้นการออกแบบด้วยเส้น 3 เส้นทาง ลากคล้ายการเขียนด้วยมือภายในโลโก้และตัวอักษร โดยสำหรับ Symbol Logo นั้นมีรูปทรงเป็นแบบจั่วสามยอด ดูคล้ายกับคบเพลิงที่กำลังลุกโชน

ส่วน Logotype นั้นก็ยิ่งทำให้เรารู้สึกได้ถึงการต่อยอดตัวอักษรมาจากลายเส้นลู่วิ่งและเส้นขอบสนามอย่างตรงไปตรงมามากขึ้น โดยมีทั้ง Display Type ที่มีเส้น 3 เส้น และ Sans-Serif Type ที่เกิดจากการลากคลุมลักษณะตัวอักษร โดยยังคงเก็บเหลี่ยมมุมและความโค้งมนจากตัว Display Type ไว้ได้อย่างครบถ้วน

และสำหรับตัว Mascot นั้นถูกออกแบบมาด้วยแนวคิดการสะท้อนความแตกต่างหลากหลาย แต่ล้วนเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน โดยต่อยอดมาจากอัตลักษณ์ไทยดั้งเดิมเหมือนดังเช่น Logo และนำไอเดียมาต่อยอดผ่านรูปทรงเรขาคณิตที่ถูกนำมาจัดเรียงใหม่ จนกลายเป็น ‘The Sans (เดอะสาน)’ มาสคอตสีเขียว สีน้ำเงิน สีชมพู สีเหลือง และสีแดง ที่สะท้อนเอกลักษณ์ ความสามัคคี และความหลากหลายทางวัฒนธรรม ผสมผสานความทันสมัยเข้ากับอัตลักษณ์ไทยได้เป็นอย่างดี

ในแง่ความเป็นองค์รวมของ Corporate Identity ของ ‘Sea Games 2025’ ทางผู้สร้างสรรค์ต้องการนำเสนอวิสัยทัศน์ระดับโลกที่ไม่เพียงรวมความเป็นหนึ่งเดียวของชาติสมาชิก แต่ยังนิยามภาพลักษณ์ใหม่ของกีฬาซีเกมส์ให้ผสมผสานวัฒนธรรมดั้งเดิมเข้ากับมุมมองสมัยใหม่ในระดับสากล สะท้อนจิตวิญญาณแห่งการแข่งขันกีฬาและความรุ่มรวยทางวัฒนธรรมไทย สร้างอัตลักษณ์ที่โดดเด่นทั้งในระดับท้องถิ่นและนานาชาติ

ท้ายที่สุดแล้ว อย่าลืมว่างานประกวดก่อนหน้านี้ก็สิ้นสุดลงไปเป็นที่เรียบร้อย และผู้ชนะเลิศจากการออกแบบทั้ง 3 หมวดหมู่ต่างก็ได้รับเงินรางวัลไปกว่า 240,000 บาทแล้วเช่นกัน แต่โลโก้ มาสคอต และสโลแกนเหล่านั้นกลับไม่ได้ถูกใช้งานจริง นั่นแปลว่าเงินส่วนนี้จะไร้ประโยชน์ในทันที

จึงอยากฝากไปถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับวงการสร้างสรรค์ที่ทำงานสื่อสารภาพลักษณ์อยู่ในขณะนี้ว่า ก่อนจะทำสิ่งใด ไตร่ตรองทุกอย่างให้ถี่ถ้วนก่อนจะดีกว่า จะได้ไม่ต้องเสียเงินบางส่วนโดยใช่เหตุไปอย่างเปล่าประโยชน์ เพราะหากไม่เกิดการประกวดขึ้น แต่เอาเวลาไปเพิ่มในส่วนของการพัฒนางานออกแบบผ่านนักออกแบบกราฟิกมือฉมังแบบนี้ งานที่ได้อาจจะเฉียบคมขึ้น หนักแน่นขึ้น และทำให้นักออกแบบมีเวลาตกผลึกไอเดียที่ดีแบบไม่ต้องแข่งกับเดดไลน์หรือเวลาก็เป็นได้

ที่มา