ร้านเครื่องเขียนในอดีตเคยรุ่งเรืองจากการขายอุปกรณ์การเรียนและเครื่องเขียนต่าง ๆ ให้กับนักเรียนและวัยทำงาน แต่เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนไป หลังดิจิทัลเข้ามาแทนที่ ผู้คนในปัจจุบันทำแทบทุกอย่างผ่านสมาร์ตโฟน แล็ปท็อป ไอแพด แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์ ตั้งแต่การเขียน เรียน อ่าน พรีเซ็นต์งาน แต่งภาพ คิดเลข บันทึกความทรงจำ และอีกมากมาย ทำให้การใช้งานเครื่องเขียนลดลง อาทิ ปากกา สมุด ดินสอ เป็นต้น
พฤติกรรมในยุคของลูกค้า Gen Y กับปัจจุบันที่มีความแตกต่างกัน ซึ่ง Gen Y อาจจะเน้นกล่องใส่ดินสอปากกาที่มีลวดลายเยอะหน่อย แต่เด็ก Gen Z ใช้เพียงกล่องเหล็กเรียบ ๆ เน้นความมินิมอล สมุดจดก็ยังซื้ออยู่บ้างแต่ไม่เยอะ มีติดตัวเพียงคนละ 1 เล่ม ส่วนปากกาก็ไม่พกหลากหลายสี ไม่เน้นลวดลายภายนอก ตัดสินใจจากคุณภาพเรื่องเขียนดี ใช้ดี ทำให้ยอดขายหมวดเครื่องเขียนลดลง ส่วนประเภทสีไม้นั้นยังได้รับความนิยมสะท้อนจากยอดขายที่ดีต่อเนื่อง
เพื่อความอยู่รอดธุรกิจร้านเครื่องเขียนจึงต้องปรับตัว
เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่เปลี่ยนแปลงไป ร้านเครื่องเขียนหลายแห่งได้สร้างร้านค้าออนไลน์ของตนเอง หรือไปเข้าร่วมกับแพลตฟอร์มตลาดกลางออนไลน์ เช่น Lazada หรือ Shopee เพื่อเข้าถึงลูกค้าได้มากขึ้น และพยายามสร้างประสบการณ์ที่น่าสนใจ เป็นเอกลักษณ์ให้กับผู้ที่มาเยือนหน้าร้าน เช่น การจัดมุมสำหรับสร้างสรรค์ผลงาน การจัดแสดงสินค้าแบบ Flat Lay ที่ดึงดูดสายตา หรือการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับเครื่องเขียน
ขณะเดียวกันร้านเครื่องเขียนบางแห่งพยายามสร้างชุมชนของคนรักเครื่องเขียน โดยจัดกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น เวิร์กช็อป หรือการจัดนิทรรศการ บางร้านมีการปรับปรุงหน้าร้านให้มีความทันสมัย และน่าสนใจมากขึ้น เช่น การตกแต่งร้านให้สวยงาม การจัดวางสินค้าให้เป็นระเบียบ ไปจนถึงการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดการร้าน ทั้งยังพยายามสร้างความแตกต่างให้กับร้านโดยเน้นสินค้าที่มีความเฉพาะเจาะจง หรือสินค้าที่หาซื้อได้ยาก เช่น สินค้าจากญี่ปุ่นหรือเกาหลี หรือสินค้าที่ทำด้วยมือ
‘ร้านสมใจ’ ถือเป็นตัวอย่างของร้านเครื่องเขียนที่ปรับตัวได้ดี มีการปรับปรุงหน้าร้านให้ทันสมัย และมีการสร้างช่องทางออนไลน์เพื่อเข้าถึงลูกค้าได้มากขึ้น ‘ร้านเอเซียเครื่องเขียน’ เน้นสินค้าจากญี่ปุ่นและเกาหลี มีการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับเครื่องเขียน ทำให้เป็นที่นิยมในหมู่นักสะสมเครื่องเขียน
โดยสรุปแล้ว ร้านเครื่องเขียนในยุคดิจิทัลมีการปรับตัวและเปลี่ยนแปลงไปอย่างมากเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเน้นการขายผ่านช่องทางออนไลน์และการสร้างประสบการณ์ที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่มาเยือนหน้าร้านนั่นเอง
