"ขายดี แต่เสี่ยงภัยนะ"

'TEMU' ตกที่นั่งลำบาก สหภาพยุโรปออกโรงเตือนความเสี่ยงในการซื้อของ ละเมิดกฎเกณฑ์ดิจิทัล

30 กรกฎาคม 2568

‘TEMU’ คือ แพลตฟอร์ม E-commerce ซื้อ-ขายสินค้าออนไลน์ครบวงจรสัญชาติจีน ที่เปิดตัวครั้งแรกเมื่อเดือนกันยายน 2022 และเริ่มตีตลาดโลกได้อย่างรวดเร็วไร้พรมแดน อีกทั้งยังมีจุดแข็งหลักคือราคาถูก เพราะโรงงานอยู่ในเครือข่ายของแพลตฟอร์ม แต่ก็มีข้อครหาเรื่องคุณภาพของสินค้าอยู่มากเลยทีเดียว

ด้วยการขยายตัวอย่างรวดเร็ว ทำให้หลายสิ่งอย่างของแพลตฟอร์มมีความประมาทอยู่พอสมควร เหมือนอย่างที่ ‘คณะกรรมาธิการแห่งสหภาพยุโรป’ หรือ ‘European Commission (EC)’ องค์กรฝ่ายบริหารของ ‘สหภาพยุโรป’ หรือ ‘European Union (EU)’ ได้กล่าวหาแพลตฟอร์มดังกล่าวว่าเป็นแอปพลิเคชันช็อปปิ้งออนไลน์ที่ละเมิดกฎเกณฑ์ดิจิทัลของสหภาพยุโรป จากกรณีที่ไม่มีการดำเนินการประเมินความเสี่ยงของสินค้าผิดกฎหมายอย่างเหมาะสมเพียงพอ เพื่อปกป้องสิทธิผู้บริโภคในยุโรป อีกทั้งยังไม่มีมาตรการดูแลความเสี่ยงต่อผู้ใช้งานอีกด้วย

แพลตฟอร์ม TEMU เริ่มตีตลาดในยุโรปช่วงเดือนเมษายน 2023 และเพียง 1 ปีครึ่งหลังจากนั้นก็ทำสถิติผู้ใช้งานต่อเดือนกว่า 92 ล้านคน สูงกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้เพียง 45 ล้านคนเท่านั้น ด้วยเหตุนี้แพลตฟอร์มดังกล่าวจึงต้องถูกกำกับดูแลโดยตรงจาก EU ผ่านการใช้กฎหมายยุโรปร่วมกับหน่วยงานของรัฐสมาชิกในองค์กร ประเมินความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ โดย EU ได้เริ่มดำเนินการตรวจสอบไปแล้วตั้งแต่เดือนตุลาคม 2024 เป็นต้นมา

กระบวนการตรวจสอบในลักษณะนี้ของ EU ใช้เกณฑ์จากข้อกฎหมายที่เรียกว่า ‘พระราชบัญญัติบริการดิจิทัล’ หรือ ‘Digital Services Act (DSA)’ ซึ่งเป็นกฎหมายขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมรอบด้านทุกประเด็น มุ่งเน้นการควบคุมดูแลเนื้อหาบนแพลตฟอร์มออนไลน์นั้น ๆ รวมถึงเป็นกฎหมายที่ใช้ปกป้องผู้บริโภคทางออนไลน์ในยุโรป และกฎหมายนี้จะใช้บังคับเฉพาะบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ทั้งหลายที่เข้ามาตีตลาดในยุโรปเป็นหลัก

หลังจากตรวจสอบไปแล้วระยะเวลาหนึ่งก็พบข้อน่ากังวลสำคัญ ๆ หลายเรื่อง โดยเฉพาะการที่สินค้าจำนวนมากไม่ได้เป็นไปตามข้อกำหนดสากลอย่างที่ควรจะเป็น อย่างเช่น สินค้าบางส่วนมีคำแนะนำการใช้งานเป็นภาษาจีนล้วน ๆ หรือสินค้าของเล่นเด็กบางส่วนก็มีชิ้นส่วนขนาดเล็กที่ถอดออกได้ง่าย และเป็นอันตรายต่อเด็ก ๆ ไปจนถึงผลิตภัณฑ์ที่น่ากังวลเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว อย่างสินค้าเวชภัณฑ์ หรือผลิตภัณฑ์ยา เป็นต้น รวมถึงตรวจสอบระบบอื่น ๆ ภายในแพลตฟอร์ม พบว่ามีข้อน่าสงสัยอื่น ๆ อย่าง คูปองส่วนลดปลอม และคอมเมนต์รีวิวสินค้าปลอม หรือคุณสมบัติการออกแบบประสบการณ์ที่สร้างความเสพติดให้ผู้ใช้งานมากเกินไป ไปจนถึงวิธีการที่ระบบของแพลตฟอร์มแนะนำสินค้าหรือเนื้อหาใด ๆ ส่งผลต่อสุขภาพกายและใจของผู้ใช้งานอย่างไรบ้าง

เมื่อสรุปผลการตรวจสอบโดยคร่าว จึงอนุมานได้ว่าแพลตฟอร์มช็อปปิ้งออนไลน์นี้อาจทำให้ผู้บริโภคในสหภาพยุโรปมีความเสี่ยงต่อการพบผลิตภัณฑ์ที่ไม่เป็นไปตามกฎหมายที่กำหนดไว้นั่นเอง

อย่างไรก็ตาม TEMU ยังไม่ถูกตัดสินจาก EU อย่างเป็นทางการ รายงานที่ปรากฏออกมาเมื่อช่วงเช้าของเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคมที่ผ่านมาเป็นเพียงผลการตรวจสอบเบื้องต้น ยังเหลือการตรวจสอบแบบเข้มข้นและเฉพาะเจาะจงอีกหลาย ๆ ประเด็น และนับจากนี้ไป 2-3 สัปดาห์ ทาง TEMU ต้องยื่นแก้ต่างคำกล่าวอ้างของ EU ต่อไป ซึ่งหากหวยออกในสถานการณ์ที่ TEMU ฝ่าฝืนระเบียบสากลของ EU พวกเขาอาจโดนโทษปรับสูงสุดถึง 6% ของยอดขายรวมทั่วโลกได้ในท้ายที่สุด

ที่มา