กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

ปฏิเสธไม่ได้ว่าตำนานเรื่องเล่า เรื่องผี เรื่องเหนือธรรมชาติ เป็นเรื่องราวที่มีผู้คนสนใจมากกว่าเรื่องไหน ๆ ยิ่งถ้าเรื่องเล่านั้นมาจากเรื่องจริง แล้วถูกนำไปสร้างหนังแล้วล่ะก็ คนดูถล่มทลายมหาศาล!!! 

ถ้าย้อนอดีตกลับไปยุคเฟื่องฟูของการเล่าเรื่องผี ต้องยกให้ FM 90 NIGHTY SHOCK ดำเนินรายการโดย พี่ป๋อง กพล ทองพลับ และ พี่โก้พริ้ว ราชบุรี นอกจากรอรับสายเรื่องเล่าจากทางบ้าน บางวันก็จะออนทัวร์พาผู้ฟังไปตะลุยตามบ้านผีต่าง ๆ บ้านร้างราม 32 บ้าง บ้านร้างเสนาบ้าง บ้านเจ้าบ่าวเจ้าสาวโรงแก้วที่หมู่บ้านหนึ่งแถว ๆ รังสิตบ้าง บ้านผีชุดครุยแถวท่าเตียนบ้าง วัยรุ่นสมัยก่อนตอนกลางคืนไม่หลับ ไม่นอน ไม่ได้อยู่ร้านเหล้า แต่นัดกันไปบ้านผี จะว่าสนุกก็สนุก จะว่าหลอนก็หลอน แต่มันเป็นเรื่องที่ต้องพิสูจน์ … จนทุกวันนี้บ้านร้างต่าง ๆ หลายที่ถูกรื้อทิ้ง ถนนตัดผ่านไปหมดแล้ว 

ผ่านยุคผ่านสมัย เรื่องเล่าผีถูกพัฒนาขึ้นจากวิทยุเปลี่ยนกันไปฟังกันบนแพลตฟอร์ม อย่างเวลานี้ก็ต้องยกให้ The Ghost Radio คลื่นสยองของคนรุ่นใหม่ ดำเนินรายการโดย พี่แจ็ค วัชรพล ถ้าใครที่เป็นขาประจำก็คงผ่านกันมาแล้วอย่างค่ายลูกเสือ ห้องใต้ต้นโพธิ์ ส่วนที่เอามาทำหนังจนตอนนี้มีภาคสองและกำลังจะฉายในวันที่ 10 ตุลานี้ก็คือ “ธี่หยด”

ที่เกริ่นมายาวยืดทั้งหมดไม่ใช่อะไร เพราะวันนี้ทีม SUM UP เรามาชวน ‘กอล์ฟ สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์’ คนเขียนบทที่คุ้นเคยอย่างนาคี พนมนาคา ภูตแม่น้ำโขง ธี่หยด ฯลฯ เรามาคุยกันเรื่องบทผี ๆ เรื่องเล่าในตำนาน เรื่องที่พิสูจน์ไม่ได้บ้าง บอกเลยว่าเขาคนนี้ข้อมูลแน่นเป๊ะขนาดใช้แหล่งอ้างอิงเป็นงานวิจัยฉบับหนาเตอะ รวมไปถึงการเจาะลึกถึงประเด็นการเกิดขึ้นของผีต่าง ๆ ที่เชื่อมโยงกับประเด็นสังคมไม่ว่าจะเป็นเรื่องของความเหลื่อมล้ำ เรื่องของรัฐสวัสดิการอย่างที่กอล์ฟบอกกับพวกเราว่า 

“เรื่องของแม่นาคพระโขนงเกิดขึ้นเพราะระบบสาธารณสุขไม่ดี ไม่ใช่แค่นั้น มันมีเรื่องของการที่ผู้ชายต้องทิ้งครอบครัวเพื่อไปเป็นทหารเกณฑ์อีก” 

“ตำนาน สิ่งลี้ลับ เรื่องผี และ ความเหลื่อมล้ำ คือ เรื่องเดียวกัน” ฉายภาพอะไรให้คุณเห็นกันบ้างในสังคมไทยทุกวันนี้ ชวนอ่านบทสัมภาษณ์กันค่ะ 

บทสนทนาของเราเริ่มต้นด้วยคำถามง่าย ๆ ว่า 
“กอล์ฟ สรรัตน์ มาเป็นคนเขียนบทได้อย่างไร?”

“เริ่มต้นจากการที่เป็นนักเขียนก่อนครับ” 

“เราชอบวิชาภาษาไทย ชอบการเล่าเรื่อง ชอบการเขียนเรียงความ ตอนนั้นประมาณม.3 จะมีนิตยสารชื่อว่าเรื่องผี โฆษณาว่าให้ส่งเรื่องสั้นเข้าไป เราก็ส่งเข้าไปปรากฏว่าได้รับเลือกให้ตีพิมพ์ เป็นผลงานชิ้นแรกเลยนะตอนนั้น เราก็รู้สึกได้ว่า ตัวเราถนัดที่จะเล่าเรื่องผี แล้วก็ยังมีส่งเรื่องสั้นลงในหนังสือการ์ตูนมหาสนุกด้วย เราก็เขียนมาเรื่อย ๆ จนเรียนจบอักษรศาสตร์ จุฬาฯ เราก็มีโอกาสได้เขียนเรื่องเป็นเล่ม ๆ เป็นการ์ตูนสาระบันเทิงอิงประวัติศาสตร์ ซึ่งได้รับความนิยมมาก ๆ อย่างเรื่องสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เรื่องพระเจ้าตากสิน แล้วก็รวมนิทานพื้นบ้านของแต่ละภาค

จนกระทั่งมีการแข่งขันรายการ “แฟนพันธุ์แท้ ละครจักร ๆ วงศ์ ๆ” ตัวเราเองก็เติบโตมาจากละครจักร ๆ วงศ์ ๆ นิทานพื้นบ้านอยู่แล้ว เราอยู่กับละครตอนเช้าช่อง 7 สี่ยอดกุมาร แก้วหน้าม้า ปลาบู่ทอง อ่ะ!!! เราก็เลยไปสมัคร ทางทีมงานก็ให้เราลองเล่นเกมชุด 3 วิ เราตอบได้หมด ทีมงานงี้ว้าวมาก!!!

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์

ตอนนั้นแข่งกับพี่หนำเลี๊ยบ (ภิพัชพนธ์ อภิวรสิทธิ์ ) ด้วย เราคิดว่าเราแพ้แน่ ๆ ผู้กำกับมาแข่งเองเลยนะ แต่เราก็ปล่อยจอยนะ ไม่ได้คาดหวังว่าจะต้องชนะก็เล่นไปเรื่อย ๆ ทำให้ดีที่สุด ไป ๆ มา ๆ ถึงรอบสุดท้าย แล้วก็ได้เป็นสุดยอดแฟนพันธุ์แท้ ถือเป็นอีกประสบการณ์ที่สนุกและอยู่ในความทรงจำของเรามาก 

ก่อนที่จะเข้ามาเขียนบทจริง ๆ เราเคยไปเล่นละครจักร ๆ วงศ์ ๆ มาก่อนเรื่องพระทิณวงศ์ รับบทเป็นเทพรักษา แต่ที่จริงเราไม่ได้อยากเล่น อยากเขียนบทมากกว่า แต่การที่ได้เล่นละครก็ทำให้เราเข้าไปอยู่ในกองถ่าย ได้ไปเรียนรู้ ไปศึกษาการทำงาน ศึกษาการทำบท สังเกตบทในเวลาที่ถ่ายทำจริง แต่ก่อนละครเรื่องหนึ่งถ่ายไปออกอากาศไปกินเวลาเป็นปี เป็นการต่อยอดประสบการณ์ ต้องขอบคุณพี่หนำเลี๊ยบที่ช่วยสอนอะไรตั้งมากมาย

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

ระหว่างนั้นเราก็ไปเป็นพิธีกรรายการสดชื่นรื่นรมย์ ช่องจ๊ะทิงจา บางวันเราก็แต่งตัวเป็นพ่อมด บางวันก็เป็นตัวการ์ตูน ทุก ๆ การฝึกฝนมีผลต่อการพัฒนาการเขียนบทของเรามาก ทั้งเขียนบทเอง ต่อบทเอง เล่นเองด้วย อีกคนที่ต้องขอขอบคุณมาก ๆ ก็คือ คุณลุงหรั่ง (ไพรัช สังวริบุตร) ลุงหรั่งบอกว่าถ้าอยากเป็นนักเขียนต้องเห็นโลกเยอะ ๆ เลยส่งเราไปทำรายการท่องเที่ยว ให้ไปเป็นพิธีกร เราเลยได้เดินทางท่องโลกจริง ๆ ได้เห็นโลกเยอะขึ้นจริง ๆ ไปวัด ไปพิพิธภัณฑ์ งานประเพณีต่าง ๆ สุดท้ายเรื่องราวเหล่านี้เขย่าออกมาเป็นวัตถุดิบช่วยให้เรามาพัฒนาเรื่องการเขียนบทของเราได้มาก ๆ 

หลังจากนั้นไม่นานมีโครงการค้นหาคนเขียนบทของช่อง 3 กับ ช่อง 7 จัดคู่กัน แข่งพร้อมกัน เราก็ลงคู่เลยนะ ปรากฏว่าก็ได้ทั้งคู่ แล้วก็ได้เซ็นสัญญากับทางช่อง 3″

เรื่องลี้ลับ ตำนาน เรื่องผี เรื่องเล่าของความกลัว เป็นเรื่องราวที่มีเสน่ห์

“เราเติบโตมากับครอบครัวที่เป็นครอบครัวใหญ่มีปู่ย่าตายาย แล้วทุกคนก็จะชอบเล่าเรื่อง มีเรื่องเล่าให้ฟังประจำ แม่กอล์ฟเป็นคนอำเภอบางบ่อ คุณยายก็อยู่ที่นั่น ท่านมีนิทาน มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับผี ๆ เยอะมาก แล้วตระกูลทางแม่ไม่รู้เป็นไรเจอผีกันทุกคน เราก็เติบโตมากับสิ่งเหล่านี้

พอเรียนอักษรศาสตร์ เราเลือกเรียนคติชนวิทยา หรือ folkloristics (สาขาหนึ่งที่ศึกษาข้อมูลทางวัฒนธรรมของมนุษย์ที่มีการถ่ายทอดสืบต่อกันมา ทั้งในสังคมชนบทและในสังคมเมือง ไม่ว่าจะเป็นตำนาน นิทาน นิยายประจำถิ่น เพลง ปริศนาคำทาย สำนวนภาษิต คำพังเพย การละเล่น การแสดง เครื่องมือเครื่องใช้ อาหารการกิน ยาพื้นบ้าน ความเชื่อ ประเพณีและพิธีกรรม)

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

ความชอบส่วนตัวของเราคือการศึกษานิทืาน ตำนานพื้นบ้าน วรรณคดีอยู่แล้ว พอยิ่งเข้าไปเรียน เรารู้สึกว่า “ผีมีเสน่ห์จังเลย” เรื่องผีไม่ใช่แค่เรื่องงมงายหรือมอมเมา แต่ผีมีหน้าที่เป็นเครื่องมือในการทำให้คนเราอยู่ในศีลธรรมอันดี มีหน้าที่ในการปกปักรักษาธรรมชาติ พอเราเริ่มศึกษาลึก ๆ เราจะรู้เลยว่าผีเป็นตัวแทนของสิ่งต่าง ๆ มากมาย แล้วเรื่องผีเป็นเรื่องเล่าของความกลัว คือ คนเราทุกคนมีความกลัวเป็นพื้นฐานอยู่แล้ว ทีนี้เราเลยมาคิดว่า เราจะดึงเรื่องเล่าผียังไงให้มีเสน่ห์ ให้ใคร ๆ รู้สึกว่าเรื่องผีมีความสนุก กอล์ฟเป็นคนกลัวผีนะ แต่ในเวลาที่ได้เล่าเรื่องผี ทำให้เรารู้สึกว่า เราได้ปลดปล่อยอะไรบางอย่าง

เรื่องแรกที่ได้เขียนบทจริง ๆ เขียนกับทีมพี่หนึ่ง (คฑาหัสต์ บุษปะเกศ) เรื่องเหนือมนุษย์ ออกอากาศช่อง 7 เป็นเรื่องเกี่ยวกับแวมไพร์ ผีดิบ เป็นช่วงที่แวมไพร์ทไวไลท์กำลังเข้ามาพอดี

“อำแดงเหมือนกับนายริด” (2560) พีเรียดยุคบุกเบิกที่กวาดรางวัลทุกเวที

“ผู้หญิงเป็นควาย ผู้ชายเป็นคน” คำกล่าวตอกย้ำความเหลื่อมล้ำสถานภาพทางเพศของหญิงไทยในอดีต แต่ท่ามกลางหมอกควันแห่งกฎหมายและจารีตแห่งการกดขี่ สตรีนางหนึ่งจึงได้ลุกขึ้นเรียกร้องหาความเป็นธรรม

“เรื่องนี้ออกอากาศช่อง Thai PBS ตอนที่เขียนยังเป็นเด็กฝึก หน้าใหม่มาก ๆ เป็นเรื่องแรกที่เขียนคนเดียวต้องขอบคุณพี่ถา (สถาพร นาควิไลโรจน์) ที่ไว้ใจให้เขียน ยุคนั้นถือว่าเป็นพีเรียดยุคบุกเบิกเลยนะ หลาย ๆ เสียงก็มีบอกว่างานอิงประวัติศาสตร์เป็นงานที่ยากมาก แต่เรายิ้มเพราะเราสนใจตำนานต่าง ๆ เหล่านี้อยู่แล้ว เราชอบการที่เอาประวัติศาสตร์มาเล่า เราสนุกกับการได้ถาม ได้เติมเต็มชุดข้อมูล แล้วเรื่องนี้กวาดรางวัลทุกเวที ทำให้เรามีความมั่นใจขึ้นมากในการนำเสนอผลงานชิ้นต่อ ๆ ไป หลังจากอำแดงเหมือนกับนายริดก็ต่อด้วยเรื่องปลายจวัก เรื่องแสงปลายฟ้า เรื่องนางฟ้าไร้นาม”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

“เจ้าเซื่อเรื่องพญานาคบ่” 
ก่อนจะมาเป็นเจ้าแม่นาคีกับตำนานคำชะโนด

“ก่อนหน้านั้นเราไปคำชะโนดมา”

“สมัยหนึ่งถ้าเราพูดถึงคำชะโนด ทุกคนจะนึกถึงเรื่องผีจ้างหนัง ยังไม่มีตำนานเรื่องพญานาคให้เป็นที่รู้จัก ครั้งหนึ่งเรามีโอกาสได้ไปที่คำชะโนด เราก็เข้าไปอธิษฐานกับปู่ศรีสุทโธว่า ถ้ามีโอกาสได้เขียนบทเกี่ยวกับพญานาค จะเล่าเรื่องปู่นะ คนจะได้มาที่นี่เยอะ ๆ หลังจากนั้น 3 วัน พี่อ๊อฟ (พงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง) โทรมาบอกว่ามีเรื่องจะให้มึงเขียน อยากเขียนรึเปล่า เราก็ถามเรื่องอะไร เกี่ยวกับอะไร พี่อ๊อฟตอบว่าเรื่อง “นาคี” เราก็บอกไปว่าเอาสิ ๆ อยากเขียนอยู่แล้ว 

ตอนที่เขียนนาคีค่อนข้างราบรื่นมากนะครับ เราก็ได้ทำตามนั้นคือได้เล่าเรื่องของปู่ ตำนานพญาศรีสุทโธนาคราช แต่มีเรื่องแปลก ๆ วันที่เขียนบทตอนสุดท้ายจบบริบูรณ์ ห้องทำงานเราอยู่ริมหน้าต่าง อยู่ ๆ ก็มีแสงสว่างวาบ เราก็นึกว่าหม้อแปลงระเบิด ตอนนั้นรีบเซฟงานเลยนะ ปรากฏไฟไม่ดับ ก็ปล่อยผ่านไป ไม่มีอะไร

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

พอตอนเช้าดูข่างเรื่องเล่าเช้านี้ถึงรู้ว่ามีปรากฏการณ์ไฟร์บอล์ (Fireball) เราก็รู้สึกโอ้ววว !!! มหัศจรรย์ดี พอจบบริบูรณ์ปุ๊บ กด send ส่งงานปุ๊บ เป็นเวลาเดียวกันเป๊ะเลย พี่ก้อง ห้วยไร่ตอนแต่งเพลงคู่ครองก็เจอเรื่องแปลก ๆ เหมือนกัน อีกเรื่องจะเป็นระหว่างถ่ายทำคือมีงูเผือกเลี้อยมาอยู่บนแท่นในถ้ำ ตามตำแหน่งที่เขียนไว้ในบทเป๊ะ ซึ่งมีซีนนี้อยู่ในละครด้วย”

“อย่างเรื่องนางนาคที่กำลังจะออนก็มีเรื่องแปลก ๆ นะ” 
พูดเปิดมาเบา ๆ แต่ทำให้คนฟังอยากรู้ไปด้วย 

“ตอนทำนางนาคพระโขนง เวอร์ชันช่อง 3 เรามีการประชุมว่าแม่นาคจะผมยาวหรือผมสั้น ผมยาวก็เป็นใหม่ ดาวิกา ผมสั้นก็เป็นพี่ทราย เจริญปุระ ทีนี้เราก็ประชุมกันว่าจะเอายังไงดีนะ ถ้าเกิดว่าแม่นาคเกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 ต้องผมสั้น ผู้หญิงยุคนั้นผมทรงดอกกระทุ่มหมด ไม่มีผู้หญิงผมยาวหรอก เพราะฉะนั้น ความน่าจะเป็นก็คือต้องเป็นผู้หญิงผมสั้น 

พอประชุมเสร็จคืนนั้น กอล์ฟก็ฝันเลย ในฝันเจอกับผู้หญิงไม่เห็นหน้าแสงสว่างหมด ผมยาวแล้วก็บอกว่า “ฉันกระหม่อมบางตัดผมแล้วฉันป่วย” ตกใจตื่นทันทีโทรไปหาพี่แป๊บ (นริศ ยุวบูรณ์ ผู้ผลิตแม่นาคกับธี่หยด) เล่าให้พี่แป็ปฟัง ยังจำคำพูดได้เลยนะ พี่แป็ปก็ฝันว่าย่านาคมาบอก งั้นก็ตกลงว่าผมยาว แล้วก็เอาประโยคที่ย่านาคมาบอกในฝัน มาใส่ในบทด้วย เป็นซีนที่บอกกับพ่อมาก พ่อมากถามว่าทำไมถึงผมยาว เพราะผู้หญิงคนอื่นในเรื่องผมสั้น ทำไมถึงผมยาวไม่เหมือนคนอื่น เขาก็จะตอบเป็นประโยคที่ย่ามาเข้าฝันเป๊ะเลยนะ สิ่งที่อยู่ในบทนั้นคือเป๊ะ 

“ฉันกระหม่อมบางตัดผมแล้วฉันป่วย”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

คุณค่าของงานบท คือ คุณต้อง Research เยอะ ๆ 

ถ้าใครที่ตามผลงานของกอล์ฟ สรรัตน์ คุณจะรู้สึกได้ถึงกลิ่นของความเป็นวิชาการ และแหล่งอ้างอิงที่เป็นทางการเชิงวิชาการมากพอสมควร ไม่ว่าจะเมนชั่นถึงการเกิดขึ้นของสิ่งไหน เวลาไหน สถานที่ไหนสามารถการันตีและเข้าถึงถึงชุดข้อมูลที่เชื่อถือได้อย่างดีเยี่ยม ทำให้เรารู้เลยว่า เจ้าของผลงานทำการบ้านมาอย่างหนักหน่วง เพื่อถ่ายทอดผลงานให้คนดูได้ทั้งสาระ ได้ทั้งบันเทิง เราชวนกอล์ฟคุยกันต่อถึงเรื่องราวของการสร้างบท และแนวคิดส่วนตัวในการสร้างคุณค่าของงานบท

“การ research มีคุณค่าแต่ไม่มีมูลค่า ไม่ค่อยมีบริษัทไหนที่จะจ้างเพื่อจะ research”

“นักเขียนบทเกาหลีที่เรารู้สึกว่าเขาประสบความสำเร็จ เขาเหนือกว่าเราก้าวเดียว คือเขา research เยอะกว่าเรา แต่แค่ก้าวเดียวจริง ๆ เพราะปัจจัยอื่นกอล์ฟรู้สึกว่าเราก็คิดได้ ทำไมจะคิดไม่ได้ล่ะ เรื่องพระเอกนางเอกรักกัน เราทำเก่งด้วยนะ แต่ว่าสิ่งที่เราขาด คือ เรา research ไม่เท่าเขา เขา research จริงจังเป็นปี ๆ กว่างานเรื่องหนึ่งจะออกมา บางคนหลายปี การ research มันมีคุณค่าแต่มันไม่มีมูลค่า ไม่ค่อยมีบริษัทไหนที่จะจ้างเพื่อจะ research 

ส่วนใหญ่หลาย ๆ ที่มักไม่ให้คุณค่ากับการ research แค่ให้ทำบทก็ไปเอาบทมา ไปทำมา คุณไปเขียนยังไงก็ได้ ให้มันมีงานออกมา แต่สำหรับมุมมองของกอล์ฟมันมากกว่านั้น อย่างที่บอกว่า ถ้าเราทำสิ่งนี้ได้ เราจะไม่มีทางแพ้เกาหลีเลย กอล์ฟเลยเริ่มจากนำความรู้ของประเทศเกาหลีฝั่งตะวันตกมาใช้ในงาน เราเริ่มใช้ในเรื่องพนมนาคา แต่ก็มีความรู้สึกว่ายังแข็ง ๆ อยู่ เรายังมีความติดทฤษฎีจนเกินไป พี่ยุ่น (ยิ่งยศ ปัญญา) เลยยกคำของอาจารย์ใหญ่

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

เริ่มจากการเอาความรู้จากฝั่งเกาหลีฝั่ง จากฝั่งตะวันตกเอาเข้ามาใช้ในงาน ตอนแรกใช้อ่ะตอนเพลิงนาคาเริ่มใช้แล้วรู้สึกว่าเพลิงนาคาแข็งจัง คือเราติดทฤษฎีเกินไปพี่ยุ่นยกคําพูดของอาจารย์ใหญ่ ที่บอกว่า เวลาที่เรากินเข้าไปรอให้ย่อยแล้วไปขี้ออกมา ตอนนั้นกอล์ฟยังไม่เข้าใจคำพูดนี้ จนสุดท้ายวันหนึ่งเรารู้สึกว่า เราจะมายึดทฤษฎีจ๋าไม่ได้ เราต้องย่อย ย่อยให้อยู่ในตัวเรานี่ล่ะ แล้วค่อย ๆ หยิบออกมาใช้อย่างเป็นธรรมชาติที่สุด คนดูเขาต้องการความบันเทิง สอดแทรกสาระได้แต่ต้องไม่ยัดเยียด

หลังจากนั้น เวลาหาข้อมูลก็จะใช้งานวิชาการ หาเอกสาร ลงพื้นจริงที่เพื่อจะเอามาทำข้อมูลให้แน่นที่สุด ปัจจุบันคนดูเราเก่งนะ แล้วจับผิดเก่งด้วย (หัวเราะ) อะไรที่จริงหรือไม่จริงเขารู้หมดนะ เพราะฉะนั้น เราต้องทำให้แบบที่พี่ยุ่นบอก คือ ให้เขียนบทด้วยการเคารพคนดู ให้เขารู้สึกว่าเราทำงานมาอย่างจริงจัง พอเขาได้รับชุดข้อมูลที่ถูกต้อง เขาก็จะเห็นคุณค่าในงานของเรา”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

กอล์ฟ สรรัตน์ นักเขียนบทเรื่องผี ๆ แต่กลัวผีมาก

แน่นอนล่ะว่า อยู่กับกลิ่นของผี กลิ่นของวิญญาณ กลิ่นของสิ่งลี้ลับเหนือธรรมชาติ ก็ต้องมีบ้างล่ะที่แวบไป แวบมา เราเลยอยากรู้ว่า … กอล์ฟเคยเจออะไร ๆ แบบนี้ด้วยมั้ย?

“ก็ไม่เชิงว่าเป็นผีชัด ๆ แต่มีอยู่เรื่องหนึ่งที่ทำให้กอล์ฟหลอนจนถึงทุกวันนี้ คือว่ากอล์ฟมีเพื่อนอยู่คนหนึ่งสมัยเรียนด้วยกัน เป็นเพื่อนผู้หญิงหน้าตาสวยเลย สวยแบบสวยมาก ๆ บ้านเราอยู่ใกล้กัน 

หลังจากเรียนจบก็แยกย้ายกันไปทำงาน วันหนึ่งมาเจอเขา เขาผอมแล้วก็หน้าดำมาก เราก็อยากรู้ว่าเขาเป็นอะไร ไม่สบายหรือเปล่า เขาก็บอกว่าเขาไม่สบาย เขาเป็นแบบนี้ตั้งแต่กลับจากป่าที่จังหวัดหนึ่ง เราก็ยังไง เรื่องราวมันเป็นยังไง เขาก็เริ่มพูดอะไรสักอย่างแต่เราฟังไม่รู้เรื่อง แล้วก็บอกว่ามีคนตามมาจากป่า…แล้วก็จะชอบมากระซิบที่ข้าง ๆ หู 

วันนั้นเขามาบอกกับเรา ถามเราว่าที่บ้านมีคนป่วยใช่ไหม เราก็ตอบว่าใช่ ตอนนั้นคุณย่ากำลังป่วยติดเตียง เขาบอกกับเราต่อว่า คนป่วยอยู่ในบ้านหลังสีฟ้าใช่ไหม เราตกใจถามกลับไปว่ารู้ได้ยังไง!!! เขาตอบว่า เนี่ยมีเสียงกระซิบกำลังบอกอยู่ คือน่ากลัวมาก หลังจากนั้นไม่นาน เราก็ได้ข่าวว่าเพื่อนเสียชีวิต”

เรื่องหลอน ๆ ยังไม่จบแค่นั้น กอล์ฟยังเล่าต่อถึงเรื่องแปลก ๆ อีกเรื่องที่เกิดขึ้นตอนที่ตัวเองอายุประมาณ 10 ขวบ

“ตอนเด็ก ๆ ที่บ้านชอบพาไปทำบุญที่จังหวัดจันทบุรี ตอนนั้นประมาณ 10 ขวบเอง คนต่างจังหวัดก็ฟีลประมาณขึ้นรถปิกอัป นั่งท้ายกระบะไปทำบุญกัน เราเป็นเด็กก็จะนั่งอยู่ท้ายกระบะ ปรากฏว่าระหว่างทางเราก็เห็นที่บ้างทางมีรถเก่า ๆ เยอะแยะเต็มไปหมด คือที่ตรงนี้จะเรียกได้ว่าเป็นสุสานรถก็ได้ เป็นเหมือนสถานที่ที่เขาเอารถที่เกิดอุบัติเหตุมาทิ้ง เรามองไปก็เห็นคนกำลังนั่งอ่านหนังสือพิมพ์อยู่ในซากรถคันหนึ่ง เราก็สงสัยถามพี่ที่นั่งข้าง ๆ ว่าทำไมเขามานั่งอ่านหนังสือพิมพ์ในซากรถแบบนี้ พี่ที่อยู่ข้าง ๆ เขาก็เห็นด้วย รีบบอกเราว่าอย่าไปทัก ทุกวันนี้ภาพนั้นยังติดตาเราอยู่ไม่เคยลืมเลย”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

“ผี” ในบริบทของสังคมไทย ภาพแทนของการเมืองในหลากหลายประเด็น

“ด้วยความเป็นเมือง การเติบโตของเมือง การมีเทคโนโลยี ทุกที่มีไฟฟ้า ไปไหนก็เจอเซเว่น ความลี้ลับของผีลดลง และเทคโนโลยีทําให้ผีไม่น่ากลัว เพราะคนจะมองว่าเป็นเรื่องของการเฟค การทำคอนเท้นต์ ตอนนี้เรามีคลิปเจอผีเยอะมาก ผีเอไอ คนแต่งเป็นผี ผีอะไรไม่รู้เยอะแยะมากมายเต็มไปหมด แล้วยอดวิวเยอะด้วยนะ แล้วคนส่วนใหญ่อยู่กับโซเชียล ปัดหน้าจอทั้งวัน พอเห็นอะไรแบบนี้บ่อย ๆ เยอะ ๆ ความกลัวมันลดลง เพราะคนดูจะรู้สึกว่านี่เป็นเรื่องหลอกลวง เป็นเรื่องไม่จริง เพราะฉะนั้นจะเล่าเรื่องผีที่เป็นเรื่องที่เชื่อยาก ๆ ให้คนดูรู้สึกเชื่อ จะเล่าอย่างไร นี่คือความท้าทายของคนทำงาน 

แต่สุดท้ายผียังคงขายได้ เพราะผีกำลังทำหน้าที่บางอย่างและเป็นภาพแทนของบางอย่าง ยกตัวอย่าง “แม่นาค” ถูกนำมาทำตั้งกี่ครั้งทำไมยังมีคนดู ลองมองอีกมุมหนึ่ง ผีแม่นาคเป็นภาพแทนของประเทศไทยที่ยังขาดแคลนเรื่องสาธารณสุข ..อย่างไร???

แม่นาคนางตายทั้งกลม นั่นหมายถึงการสาธารณสุขไทยที่ยังไม่พัฒนา การที่แม่นาคตั้งท้อง แต่พ่อมากต้องไปออกรบ ถูกนำตัวไปเกณฑ์ทหาร นี่คือปัญหาที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข แม่นาคเป็นคนต่างถิ่น ผัวไม่อยู่ คนในหมู่บ้านไม่ยอมรับอะไรที่เป็นอื่น สุดท้ายก็ต้องมาตาย แม่นาคกับคำแก้วมีความคล้ายกันตรงที่ไม่ถูกยอมรับ พอไม่ใช่พวกเราจะถูกพยายามขับออก นี่คือตัวอย่างของสังคมไทยที่ไม่ยอมรับความเห็นต่าง 

เราไม่ค่อยยอมรับความแตกต่าง เราชอบความเหมือน เราชอบอะไรที่มัน control ได้ เพราะฉะนั้นแม่นาคจึงเป็นตัวแทนของผีที่แหกขนบ ในแม่นาคเวอร์ชันช่อง 3 กอล์ฟพยายามจะเล่าเรื่องของความแหกขนบของตัวนางนาค เพราะรู้สึกว่าแม่นาคเป็นภาพแทนบางอย่าง และยังทำ function บางอย่างในสังคม เช่นเดียวกับผีชุดดำในธี่หยด คือ ตัวแทนของโรคระบาด 

สูตรของการเล่าเรื่องผีมี 2 อย่าง หนึ่ง คือ เราอยู่ของเราดี ๆ แล้วเสร็จปุ๊บ เราไปทำความแค้นบางอย่างให้กับผี ผีจึงกลับมาแก้แค้น สอง ผีอยู่กับที่ดี ๆ เราไปรุกล้ำที่ผี ผีจึงออกอาละวาด หลอกหลอนเราจะพบ 2 เวย์นี้ในการเล่าเรื่อง”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

“ผีธี่หยดซึ่งเป็นเรื่องของคุณกฤตานนท์ที่เคยลงใน Pantip อยู่ดี ๆ ครอบครัวนี้ไม่รู้อิโหน่อิเหน่ ผีก็มา ผีก็สิง กอล์ฟรู้สึกว่าในยุคนั้นประมาณปี 2515 กำลังเกิดการระบาดของไข้มาลาเรียที่จังหวัดกาญจนบุรีจนต้องมีศูนย์ป้องกันโรคระบาดไข้มาลาเรีย กระจายตามจุดต่าง ๆ เยอะมาก เพราะฉะนั้น ผีธี่หยดจึงเป็นตัวแทนของโรคระบาด 

สำหรับยุคนี้ยุคที่เราไม่มีความมั่นคงกับสุขภาพอนามัย โควิด ไวรัสตับอักเสบ ไวรัสสายพันธุ์ใหม่ ๆ เข้ามาเยอะมาก ฝีดาษลิงอีก ผีธี่หยดจึงเป็นตัวแทนของโรคระบาด ที่อยู่ดี ๆ ไม่ได้เกี่ยวกับคนผิดศีล ผิดธรรม ไม่มีการที่เราไปทำอะไรผีเลยนะ แต่อยู่ดี ๆ ผีก็มา ไม่ต่างจากโรคระบาด เพราะโรคระบาดไม่เลือกคน ไม่เลือกว่าเป็นคนดีคนชั่ว โรคระบาดทําร้ายคุณได้หมด เพราะฉะนั้นผีที่ได้รับความนิยมในสังคมไทยจึงเป็นผีลักษณะนี้ 

กอล์ฟเคยอ่านหนังสือ เขาบอกว่าประเทศที่เรื่องผีได้ความนิยม คือประเทศที่ไม่มีความมั่นคงในชีวิตประจำวัน เพราะเราไม่มั่นคงในชีวิตประจำวันจึงต้องหาที่พึ่ง ต้องไหว้ผี ต้องเชื่อในเรื่องของสิ่งลี้ลับ ไม่เชื่ออำนาจภายในตัวเองเท่ากับเราเชื่ออำนาจภายนอกที่จะบันดาลคุณ บันดาลโทษให้เราได้ สิ่งเหล่านี้ผูกพันมากับวัฒนธรรมที่ฝังรากอยู่ในสังคมไทยเหมือนกันครับ”

ความเปลี่ยนแปลงของทีวี การรีเมคละคร การเข้ามาของ Ai ส่งผลต่อการเขียนบทมากแค่ไหน? 

“ตอนเรียนปริญญาโท กอล์ฟทำ Thesis เรื่องพัฒนาการและสุนทรียทัศน์ของบทละครไทย ไล่มาตั้งแต่เปิดช่อง 4 บางขุนพรหม จนกระทั่งถึงปัจจุบัน ตอนทำปริญญาโทตอนนั้น เราก็แบ่งยุคสมัยการ disrupt ในสื่อที่มันเกิดขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉลี่ยประมาณ 10 ปี จากยุคแรกที่เป็นยุคถ่ายในห้องส่งมาสู่ภาพยนตร์โทรทัศน์ อัดด้วยวิดีโอเทปมาสู่ยุคเฟื่องฟูที่ทุกช่องแข่งขันกันทำทีวี ยุคประมูลดาวเทียม ดิจิทัลทีวี 

ทุก ๆ ช่วง 10 ปีจะเกิดความเปลี่ยนแปลงขึ้นในวงการเสมอ สิ่งหนึ่งที่เป็นตัวแปรตาม คือ เรื่องสุนทรียทัศน์ สุนทรียทัศน์แปลว่าอะไร? แปลง่าย ๆ คือ การที่คนดูรู้สึกว่าละครเรื่องนี้ดี ละครเรื่องนี้สนุก เป็นเพราะอะไรบ้าง? ทัศนะที่ว่าด้วยเรื่องความดีความสนุกของละคร เราศึกษาเรื่องนี้อย่างจริงจังและเราก็พบว่าบริบทสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปส่งผลต่อทัศนคติของคนดูละครด้วย 

ยกตัวอย่างเช่น ในยุคนี้ไม่มีใครต้องการตัวละครที่อ่อนแองอมืองเท้า เราต้องการตัวละครที่สู้ เราต้องการตัวละครทำงานทำการ เราไม่ต้องตัวละครที่อยู่ดี ๆ ใส่สูทแล้วก็เซ็นเอกสารโดยที่ไม่รู้ว่าทำงานอะไร เราไม่ต้องการตัวละครที่แต่งหน้านอน เราต้องการความ realistic เข้ามา เราต้องการตัวละครที่ไม่ใช่เอะอะก็ไม่รู้เรื่องอะไรเพราะเราอยู่ในสังคมที่ google สามารถตอบคำถามได้ทุกอย่าง เรามี GPS เรามี AI มันเป็นสังคมที่โลกอยู่ในมือถือ อยู่ในสมาร์ทโฟน ความเปลี่ยนแปลงไปตรงนี้ทำให้เราเปิดรับสื่อต่าง ๆ ได้มากขึ้น ทั้งซีรีส์ต่างประเทศ ทั้งคลิปใน tiktok และบางทีเรื่องจริงสนุกกว่าละคร เพราะมันคือเรื่องจริง  

ปัจจุบันวิถีชีวิตของคนที่กำลังเป็นไป ทําให้เรารู้สึกใกล้ชิดกับอะไรบางอย่างที่บางทีไม่ต้องดูละครก็ได้ ในยุคหนึ่งอาจจะดูละครเพื่อความผ่อนคลาย  ปัจจุบันอาจจะดูคลิปอย่างอื่นก็ได้ที่อยู่ใน tiktok อยู่ใน YouTube ก็สามารถให้ความบันเทิงได้เหมือนกัน หรือกระทั่งดู ig story บางทีดูได้เป็นวัน ๆ เลยนะ ดูแล้วเพลิน เราก็ดูต่อไปเรื่อย ๆ จึงเกิดคำถามว่า 

“แล้วทำไมต้องดูละครล่ะ?”

ในเมื่อละครยังมีเนื้อหาที่วนเวียนอยู่ ละครยังเป็นเรื่องราวที่อยู่ในโลกของมหรสพยุคหนึ่งที่เรารู้สึกว่า พอมานั่งดูเนื้อหาในละครทุกเรื่อง มันสวนทางกับสถิติที่ผู้หญิงเป็นโสดมากขึ้น ผู้หญิงปัจจุบันไม่ต้องสมาทานความที่จะต้องมีคู่ครอง แต่ว่าละครหลายเรื่องยังสมาทานแนวคิดที่ว่าอันธรรมดานารีต้องมีผัว เพราะฉะนั้นสิ่งนี้เองทำให้พฤติกรรมของผู้ชมเปลี่ยนแปลงไป แม้กระทั่งละครพีเรียด ละครอิงประวัติศาสตร์ก็ไม่สามารถถ่ายทอดค่านิยมของคนในยุคนั้นได้ เพราะเรากำลังถ่ายทอดให้กับคนในยุคปัจจุบันดู ประเด็นเนื้อหาต่าง ๆ จะต้องเป็นประเด็นที่คนปัจจุบันเขาเข้าถึง เป็นประเด็นที่ใกล้ตัวเขา แตะต้องได้ และในความเป็นพีเรียดจะดีเสียอีก เพราะเราสามารถวิพากษ์สังคมปัจจุบันได้โดยที่ไม่เสี่ยงเกินไป”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

“การปรับตัวของการเขียนบทในปัจจุบัน เราต้องใช้ audience centric คือ ผู้ชมเป็นศูนย์กลางมากขึ้น อาจจะไม่ได้อยู่ที่เราอยากเล่าอะไร แต่อาจจะต้องดูว่าผู้ชมอยากชมอะไร แล้วสังคมเปลี่ยนไปมากแค่ไหน เราก็ถ่ายทอดจำลองสังคมนั้นไปอยู่ในละครโดยที่มีกระแส woke woke กำลังสั่นคลอนทั้งโลก ละครไทยจะไม่ woke เลยเหรอ เพราะฉะนั้น ถ้าเราไม่ woke เราก็ out สิ่งนี้มันต้องอยู่ในละครด้วย

โลกที่ก้าวหน้าไปเรื่อย ๆ ความวิตกกังวลเรื่อง AI ก็มากขึ้น ซึ่งกอล์ฟเองก็เคยลองใช้อยู่เหมือนกัน อยากรู้ว่าเป็นยังไง สุดท้ายสิ่งที่เราพบก็คือ AI ใช้วิธีประมวลความสำเร็จจากสิ่งที่มีอยู่ใน Big Data เอามา เพราะฉะนั้น ไม่ว่าใคร generate AI เขาก็ได้ข้อมูลประมาณนี้

“อะไรก็ตามที่ทุกคนสามารถทำได้จะไม่ใช่งานศิลปะ” 

งานศิลปะถ่ายทอดความเป็นตัวตนส่วนหนึ่ง ถ่ายทอดความต่างอีกส่วนหนึ่ง ถ้าเรายังยึดแบบ AI เราจะได้อะไรก็ตามที่มันเคยสำเร็จมาแล้ว แต่จะไม่มีทางที่จะเป็นลายเซ็นของเราเลย ถามว่าทำได้ไหมก็ทำได้ มีหลายคนทำได้ แต่ถึงจุด ๆ หนึ่งที่เรียกว่าจุดอิ่มตัว พอจุดอิ่มตัวเหมือนกับของที่เห็นซ้ำ ๆ ซ้ำ ๆ บ่อย ๆ เราจะเบื่อ มนุษย์เราเบื่อง่ายที่สุด 

สิ่งหนึ่งที่กอล์ฟคิดว่ายังยืนอยู่ได้ในวงการนี้ คือเราพยายามที่จะหาอะไรที่ใหม่ในการเล่าเรื่อง ธี่หยดเป็นผีมอญ เป็นผีชายแดน ผีชายขอบ แล้วก็ผสมผสานกับ genre กับแนวเรื่องที่เป็น action เข้ามา สิ่งนี้ AI ยังทำไม่ได้ แต่หลังจากธี่หยดประสบความสำเร็จ AI จะทำได้ละ กอล์ฟก็ต้องหาทางฉีกตัวเองออกไปอีกเรื่อย ๆ เพราะจะมีคนทำตามแบบนี้ไปเรื่อย ๆ เราจึงต้องพยายามที่จะหาแนวใหม่ ๆ มา 

เราอยู่กับ comfort zone มานานเกินไปแล้ว comfort zone ทำให้เราคุ้นชินกับมัน เรารู้สึกว่าปลอดภัย และเราจะไม่พัฒนา เราจะไม่กล้าออกนอกกรอบ เพราะนี่คือพื้นที่ปลอดภัย แต่วันหนึ่งเมื่อถูก disrupt เราจะคิดหาหนทางใหม่ ๆ เราจะพยายามหาการเล่าเรื่องใหม่ ๆ กอล์ฟว่าช่วงนี้เป็นช่วงของการเรียนรู้ที่ดีมาก และกอล์ฟกำลังสนุกกับการเรียนรู้อยู่ พอเกิด disrupt ขึ้นมายิ่งทำให้กอล์ฟสนุกขึ้นไปอีกครับ รู้สึกว่าทุกครั้งที่เริ่มต้นใหม่มันคือความตื่นเต้น และท้าทาย”

Streaming กับการเติบโตทางด้าน Content ที่กล้านำเสนอประเด็นทางสังคม

“ในฝั่งของ broadcasting เราก็ยังมีความ conservative อยู่สูงนะ”

“ยังมีหน่วยงานที่กํากับดูแลอยู่ก็คือ กสทช. ในฝั่งของ streaming ต่างหากที่เรารู้สึกว่าเป็นการเติบโตทางด้าน Content อย่างมาก เราพบซีรีส์อย่างสาธุที่กล้าวิพากษ์วงการสงฆ์ เราพบซีรีส์อย่าง Bangkok Breaking มหานครเมืองลวง พี่โขม (ก้องเกียรติ โขมศิริ) เราพูดถึงระบบมูลนิธิที่ซุกผลประโยชน์ไว้ฉากหลัง เราพูดถึงประเด็นทางการเมืองผ่านเด็กนักเรียนในซีรีส์ฮอร์โมน และแนนโน๊ะ

ซีรีส์ทางฝั่ง streaming เราจึงพบว่าเขาเติบโตไปเรื่อย ๆ เพราะเขาไม่ถูกกำกับดูแล เขาไม่ถูก force ด้วยอะไรบางอย่าง เขาจึงสามารถที่จะพัฒนาเรื่องไปเรื่อย ๆ กอล์ฟคิดว่าในสังคมเราไม่ควรปล่อยให้อำนาจมีมากเกินไป อำนาจมันต้องคานกันเอง การที่เราเปิดโอกาสให้มีการพูดถึงเรื่องอำนาจผ่าน streaming ผ่านซีรีส์ของคนยุคใหม่ ของคน generation ใหม่ จะทำ shape สังคมเราให้เข้าที่เข้าทางมากขึ้น”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

“คนยุคใหม่เขารู้เท่าทันสื่อมาก เวลานักการเมืองพูดอะไรที่มันไม่จริง ไม่เข้าท่า logic บ้ง จะเห็น feedback ทันที เพราะมันไม่มีอะไรที่จะ censorship เขาได้อีกแล้ว เพราะฉะนั้นตรงนี้ที่รู้สึกว่าเสรีมันดีเหมือนกันนะ แต่เสรีจะต้องอยู่ด้วยการไม่ละเมิดใคร เสรีทำให้เรากล้าที่จะสำรวจตัวเอง ทบทวนสังคมมากยิ่งขึ้น

อีกเรื่องหนึ่ง คือความเท่าเทียม ความเหลื่อมล้ำ แทนที่เราจะไปซุกขยะอยู่ใต้พรม เราต้องกล้าที่จะเอาขยะนั้นออกมากองมากขึ้น ว่าอะไรสังคมนี้ อะไรมันมีความเหลื่อมล้ำบ้าง อะไรไม่เท่าเทียมบ้าง เรากำลังเรียกร้องอะไรบ้าง เราจึงเห็นซีรีส์ อย่าง Queen maker หรือ Glory ที่พูดถึงความเหลื่อมล้ำในระบบโรงเรียน หรือในสังคมที่นักการเมืองน้ำดีต้องมาแก้ไขปัญหา คนที่ต่อต้านกับระบบอำนาจรัฐ โครงสร้างรัฐบางอย่าง

ซีรีส์จะตั้งคำถาม และมีแนวสู้กับระบบมากขึ้น และสุดท้ายที่เป็นเทรนด์ หลังวิกฤตการณ์โควิดมา คนดูชอบ content ที่มีความ empathy มากขึ้น เป็นลักษณะของ my healing คือเยียวยาใจ คือเราจะไม่พบ content ที่ฆ่ากันตาย สัดส่วนของซีรีส์แบบนี้ลดลงนะ”

การวิพากษ์สังคมผ่านงานบท คือ สิ่งที่อยากทำ

“อยากทำเรื่องจักร ๆ วงศ์ ๆ ให้เป็นลักษณะเหมือนกับ Harry Potter, Lord of The Ring เพราะเรื่องจักร ๆ วงศ์ สามารถตีความใหม่ได้ดีมาก เราสามารถทำ mid making เกี่ยวกับเรื่องจักร ๆ วงศ์ ๆ ได้ เรามีตํานานพระทอง-นางนาคที่เขมร อย่างนาคีก็มาจากตำนานนางพญางูขาว เรื่องของคนกับงูที่มีความสัมพันธ์กัน 

เพราะฉะนั้น ถ้าเราตีความโดยเริ่มจากงูใหม่ในเชิงของการมีวิพากษ์สังคม เราจะได้ content ใหม่ทันที และจะไม่ได้อยู่แค่เรื่องของบุญฤทธิ์ดีงามอย่างแต่ก่อน แต่จะเป็นเรื่องของการวิพากษ์สังคม เช่น อุทัยเทวี คือการที่พ่อแม่วัยใสได้กันตอนยังไม่พร้อม แล้วก็คลอดออกมา ไข่ทิ้งให้ตากับยายเลี้ยงก็คือสังคมคนแก่ อย่าง แก้วหน้าม้า ผู้หญิงที่ไม่สวย ไม่ได้เป็นไปตาม beauty standard ของสังคม แต่เขาเก่ง เรายอมรับเขาได้แค่ไหน ปลาบู่ทอง คนที่ถูกกระทำครั้งแล้วครั้งเล่า เขาไม่สู้เหรอ เขายังทนเป็นเอื้อยไหม หรือปัจจุบันเอื้อยยุคนี้ต้องสู้อย่างนี้ แต่มันสู้ไม่ได้ มีอะไรบางอย่างที่กดทับจนไม่สามารถจะสู้ได้หรือเปล่าถ้าเราเล่าเรื่องพวกนี้ให้ร่วมสมัยได้ กอล์ฟรู้สึกว่ามันดีมาก อยากตีความเรื่องพวกนี้ใหม่ทั้งหมด

สิ่งที่ซ่อนอยู่ในละครพื้นบ้าน เรื่องจักร ๆ วงศ์ ๆ คือ สังคมที่ฝังรากลึกในระดับ cultural code เป็นรหัสวัฒนธรรมที่ลึกมาก ทำไมฝรั่งถึงชอบรีเมค Cinderella, Hazel And Gretel เยอะมาก ทําไมเขายังถ่ายทอดเรื่องปกรณัมที่โบร่ําโบราณ มีแม่มดแล้วกลายเป็น Harry Potter ได้ แล้วทำไมเราจะทำไม่ได้ แต่ทุกครั้งที่เราพูดถึงละครจักร ๆ วงศ์ ๆ เราจะมีเซ้นส์บางอย่างที่เป็นเซ้นส์เชิงลบอยู่ เช่น เชย ล้าสมัย”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

ผู้คน การเดินทาง กับเรื่องราวที่มีค่าระหว่างทางของ “กอล์ฟ สรรัตน์”

“กอล์ฟชอบไปพิพิธภัณฑ์ 
เพราะเป็นแหล่งรวมวัตถุความทรงจำ”

เป็นคนชอบเที่ยวพิพิธภัณฑ์ไม่รู้เป็นอะไร นอกจากจะเป็นแหล่งความรู้ กอล์ฟยังรู้สึกว่าพิพิธภัณฑ์เป็นแหล่งรวมวัตถุความทรงจำบางอย่าง แล้ววัตถุแต่ละชิ้นมักมีเรื่องเล่า เรื่องเล่าเหล่านั้นเราเอามาทำงานได้ไม่จบไม่สิ้น คนอาจจะมองว่าเราไม่พักผ่อน เราทำแต่งาน แต่จริง ๆ แล้วการทำงานของเรานั่นแหละคือการที่ได้พักผ่อนแล้ว

อาจจะด้วยเพราะเรารู้สึกยิ่งทำงานแล้วยิ่งสนุกด้วย การทำงานของกอล์ฟคือได้เที่ยวไปด้วย อย่างตอนที่จะทำธี่หยด เราต้องเดินทาง ต้องหาข้อมูล พอจะทำเกี่ยวกับภาคใต้ก้ต้องเดินทางลงใต้ ทำเรื่องอีสานเราไปอีสาน การที่ได้เดินทาง การได้เจอผู้คน นั่นคือเรื่องราวที่มีค่ามหาศาล

อย่างตอนนี้ อีกสิ่งที่ทำก็คือไม่เหมือนการไปทำงานเลยนะ คือ การไปออกค่าย การไปเจอเด็ก ๆ ต่างจังหวัด โปรเจกต์ของ Content Lab ค่ายของพี่มะเดี่ยวที่ทำกับ Netflix สนุกมาก

ล่าสุดเพิ่งลงมาจากเหนือ เพราะจะเขียนเรื่องภาคเหนือ เรื่องเล่าจากขอบฟ้า ล่าสุดไปบ้านเปียงหลวงที่เชียงใหม่ พอพูดถึงเชียงใหม่เรานึกถึงอะไร? นิมมานบ้าง ดอยสุเทพบ้าง หลวงพ่อทันใจบ้าง แต่บ้านเปียงหลวงเป็นดินแดนที่ออกไปอีกนิดหนึ่งจะถึงพม่าละ จึงเป็นแหล่งรวมของพหุวัฒนธรรมเยอะมาก 

การไปเชียงใหม่เหมือนกับได้เปิดโลก ได้เจอเด็ก ๆ ได้สนทนากับเขา ได้เปิดโลกของเรา กอล์ฟเป็นคน Gen Y อยากรู้ว่าคน Gen นี้คิดอะไร ถ้าเราอยากเป็นส่วนหนึ่งของเขาที่เราสามารถเติบโตไปด้วยกันได้ ไม่ต้องมานั่งกีดกันฉันทาตั้งกำแพงกันว่า ฉันอาบน้ำร้อนมาก่อนนะ เด็กสมัยนี้เขาก็อาบได้เหมือนกัน บางทีอาจจะไฮเทคกว่าเราด้วยซ้ำอะไร เพราะฉะนั้นสิ่งที่เราไปออกค่ายไม่ใช่แค่เราไปสอนอย่างเดียว เราไปเรียนรู้จากพวกเขาด้วยก็เลยสนุก”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

“ถ้าท้อเป็นถ่าน ถ้าผ่านเป็นเพชร” คำสำคัญจากคนสำคัญที่ท่องจำขึ้นใจ

“พี่ยุ่น (ยิ่งยศ ปัญญา) เคยบอกกับกอล์ฟว่า “ถ้าท้อเป็นถ่าน ถ้าผ่านเป็นเพชร” ถ้าเราท้อ เราเป็นถ่านเลยนะ เราก็เป็นไม้ชิ้นหนึ่งที่เผาไหม้ แล้วก็กลายเป็นถ่านธรรมดาเป็นขี้เถ้า แต่ถ้าเราทนได้คาร์บอนน่ะพอมันถูกความร้อนถูกเผามาก ๆ มันจะฟอร์มตัวใหม่มันกลายเป็นเพชร เพชรมันมีค่า ถ่านมันไม่ค่อยมีค่า ขี้เถ้ายิ่งไม่มีค่า เพราะฉะนั้นทุกครั้งที่เราเจออะไรยาก ๆ เราจะนึกคำนี้ของครูเสมอ

พี่ยุ่นจะให้แนวคิดกับกอล์ฟหลายอย่างมาก และส่งผลต่องานเขียนมาก ในวันที่เจอพี่ยุ่นครั้งแรก ไปสัมภาษณ์ Thesis ปริญญาโท พี่ยุ่นถามว่าอยากทำงานอะไร ก็ตอบไปว่าอยากเป็นนักเขียนบท พี่ยุ่นบอกมาเขียนไหม เราก็ตกใจ พี่ไม่ดูงานกอล์ฟก่อนเหรอ? 

“ไม่ต้องหรอกคุยก็รู้แล้ว” 

เรารู้สึกว่าพี่ยุ่นสังเกตจากอะไรนะ เรารู้สึกว่าการเขียนบทไม่ได้อยู่แค่การเขียน แต่อยู่ที่การคิดด้วย พี่ยุ่นจะถามวิธีคิด มีมุมมองอย่างไร 

เราเองก็ท้อได้ เพราะเราถูกจ้างมาทำงาน เราถูกจ้างมาแก้ปัญหา ถ้าเกิดว่าทำแล้วมีความสุข เขาทำเองไปแล้ว ไม่ต้องจ้างเราหรอก แต่เขาทำแล้วมันทุกข์ไง มันเหนื่อย มันยาก เขาถึงจ้างเรามาทำ แต่กอล์ฟเป็นคนที่ท้อไม่นาน พอท้อนะ เราทิ้งตัวเลย 3 วันพอ จะมีไฟอะไรก็ไม่รู้ที่ทำให้เราอยากทำ กูอยากทำแล้ว อยากลุกขึ้นมาทำแล้ว ห่างนานเกินไปละอย่างนี้ครับ”

“เหมือนคนไม่ได้เจอหน้าแฟน เราต้องไปหาแฟนแล้วล่ะประมาณนั้นครับ” 

ก่อนจบบทสนทนาในวันนี้ ถือโอกาสฝากถึง “ธี่หยด 2” ที่กำลังเข้าฉายพร้อมกันทั่วประเทศในวันที่ 10 ตุลาคมนี้ 

“ธี่หยด 2 สานต่อความสยองจากภาคแรกนะครับ จะเป็นเรื่องของการแก้แค้นของพี่ยักษ์ที่จะแก้แค้นให้กับน้อง ๆ ซึ่งแน่นอนว่าในครั้งนี้ในเรื่องราวธี่หยดจะพาไปพบกับปอบตัวแรกของสยามที่ได้รับการบันทึกในหนังสือวชิรญาณวิเศษ สมัยรัชกาลที่ 5 จะมีผลอย่างไรต่อเรื่องของผีชุดดำ แล้วพี่ยักษ์จะจัดการอย่างไรติดตามกันได้ ทุกโรงภาพยนตร์ 10 ตุลาคมนี้ ครับ”

กอล์ฟ-สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์, ธี่หยด, ธี่หยด 2

AUTHOR

ทะเล จำปี ดนตรี ทราย และ ฉัน