ในช่วงที่ผ่านมา หลายคนน่าจะได้เห็นกระแสม็อบ Gen Z ที่เกิดขึ้นทั่วโลก ซึ่งเป็นการรวมตัวของกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่ออกมาประท้วงการทำงานของรัฐบาล โดยเครื่องมือสำคัญของการเคลื่อนไหวของคนกลุ่มนี้ ส่วนใหญ่แล้วจะเป็น ‘สมาร์ตโฟน’ และ ‘โซเชียลมีเดีย’
‘อินเดีย’ นับว่าเป็นอีกหนึ่งประเทศที่มีประชากร Gen Z อาศัยอยู่จำนวนมาก โดยมีประชากรกว่า 370 ล้านคนที่มีอายุต่ำกว่า 25 ปี คิดเป็น 1 ใน 4 ของประชากรทั้งหมดในประเทศ ซึ่งบนโซเชียลมีเดียของพวกเขาก็เต็มไปด้วยข้อมูลข่าวสารทางการเมือง การทุจริตคอร์รัปชัน และความเหลื่อมล้ำ แต่การนัดออกมารวมตัวกันบนท้องถนนเฉกเช่นประเทศอื่น ๆ ยังคงดูเป็นเรื่องที่ห่างไกลในแดนภารตะนี้ สาเหตุก็เพราะการนัดออกมารวมตัวในอินเดียอาจจะทำให้ถูกตราหน้าว่าเป็นพวก ‘ต่อต้านชาติ’ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่น ๆ เข้ามาผสม ไม่ว่าจะเป็น ชนชั้นวรรณะ, แรงกดดันทางเศรษฐกิจ รวมถึงความรู้สึกที่การกระทำของพวกเขาอาจไม่ได้สร้างการเปลี่ยนแปลงอะไรมากนัก
หากถามต่อว่าแล้วในช่วงที่ผ่านมาม็อบ Gen Z ทั่วโลกทำอะไรกันไปบ้าง คำตอบก็คือ เมื่อเดือนที่แล้วม็อบ Gen Z ซีในเนปาลสามารถโค่นล้มรัฐบาลได้ภายใน 48 ชั่วโมง สำหรับประเทศมาดากัสการ์ ขบวนที่นำโดยเยาวชนก็ทำให้ผู้นำสามารถลาออกจากตำแหน่งได้ นอกจากนี้ยังมีการรวมตัวของกลุ่มคนรุ่นใหม่ในอินโดนีเซียที่ออกมาแสดงความไม่พอใจกับการคอร์รัปชัน ค่าครองชีพที่สูงขึ้น และความเหลื่อมล้ำ
สำหรับอินเดียเองเมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมาก็ดูจะมีการแสดงออกถึงความไม่พออกพอใจอยู่บ้าง โดยเรื่องราวเกิดขึ้นจากข้อพิพาทบริเวณเทือกเขาหิมาลัย ที่นำมาสู่การปะทะที่รุนแรงระหว่างตำรวจกับผู้ประท้วงซึ่งต้องการเรียกร้องให้พื้นที่นี้ได้รับสถานะเป็นของรัฐ ทางด้าน ‘โซนัม วังชุก‘ นักเคลื่อนไหว ได้อธิบายถึงการปะทะในครั้งนี้ว่า เป็นความคลุ้มคลั่งของ Gen Z ที่เกิดจากความโกรธที่ได้รับการสะสมมาอย่างยาวนาน
อย่างไรก็ตาม นับตั้งแต่เกิดการประท้วงต่อต้าน ‘อินทิรา คานธี’ ในช่วงกลางทศวรรษ 1970 ไปจนถึงการประท้วงของขบวนนักศึกษาล่าสุด การเคลื่อนไหวในอินเดียได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง แต่สิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญให้ความสนใจก็คือ การเคลื่อนไหวเหล่านี้จะสามารถนำไปสู่การโค่นล้มรัฐบาลอย่างในประเทศเนปาลหรือบังกลาเทศได้หรือไม่?
สาเหตุหนึ่งก็คือ กลุ่มคน Gen Z ในอินเดียมีการแบ่งแยกออกจากกัน แม้ Gen Z ในอินเดียจะรู้สึกไม่พอใจต่อการทำงานของรัฐบาล ความเหลื่อมล้ำ การคอร์รัปชัน และปัญหาการว่างงาน แต่ความโกรธของพวกเขามักจะปะทุขึ้นในระดับท้องถิ่น ส่งผลให้การออกมารวมตัวเพื่อประท้วงในระดับชาติเป็นเรื่องที่ยากมากกว่า
นอกจากนี้ กลุ่มคน Gen Z ยังมีความหลากหลายสูง ส่งผลให้มีการเรียกร้องที่แตกต่างกันหลายด้าน กล่าวคือ เยาวชนที่อาศัยอยู่ในเมืองอาจจะเรียกร้องประเด็นการเข้าถึงแหล่งงานและโครงสร้างพื้นฐานในเมือง ขณะที่กลุ่มคนรุ่นใหม่ดาลิตซึ่งไม่ได้มีสถานะในวรรณะอินเดียอาจสนใจประเด็นการเลือกปฎิบัติทางวรรณะ ความเสมอภาคทางสังคม ส่วนคนรุ่นใหม่ที่พูดภาษาทมิฬก็อาจให้ความสนใจกับเรื่องภาษา สิทธิ หรือประเพณีท้องถิ่น เป็นต้น
นอกเหนือจากเรื่องความแตกต่าง อีกหนึ่งสิ่งที่ทำให้เราไม่เห็นม็อบ Gen Z ในอินเดียก็คือ การกลัวถูกตราหน้าว่าเป็นพวกต่อต้านชาติ ทางด้าน ‘ไธรรยา ชูธารี’ บัณฑิตคณะรัฐศาสตร์ได้กล่าวว่า การแปะป้ายดังกล่าวมักถูกนักการเมืองรวมถึงผู้ประกาศข่าวนำมาใช้เพื่อทำลายความน่าเชื่อถือของผู้ที่ออกมาวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล นอกจากนี้มหาวิทยาลัยชั้นนำที่เคยเป็นพื้นที่สำหรับการถกเถียงทางการเมือง กลับมีการสั่งห้ามไม่ให้มีการรวมตัวประท้วง และเรื่องนี้ยิ่งทำให้สถานการณ์ย่ำแย่เข้าไปอีก
อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญก็คือเรื่อง ‘ปากท้อง’ แม้อินเดียจะมีสถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่ดีกว่าประเทศอื่น ๆ เล็กน้อย แต่ปัญหาอัตราว่างงานยังคงเป็นปัญหาสำคัญที่คนรุ่นใหม่เป็นกังวล และพวกเขาก็จัดการตัวเองด้วยการย้ายออกนอกประเทศในทุก ๆ ปี นอกจากนี้คนรุ่นใหม่อินเดียยังแสดงออกถึงความไม่กระตือรือร้นในการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งอีกด้วย โดยในปี 2024 มีประชาชนอายุ 18 ปี ประมาณ 38% ที่ออกมาลงทะเบียนเป็นผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง และสิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงการหลีกเลี่ยงที่จะข้องเกี่ยวกับการเมืองของคนรุ่นใหม่ในอินเดีย
อย่างไรก็ตาม การทำให้การประท้วงเป็นเรื่องน่ากลัวของรัฐบาลส่งผลให้กลุ่มคน Gen Z ระมัดระวังตัวที่จะเคลื่อนไหวทางการเมือง นอกจากนี้ประเด็นความต่างในด้านต่าง ๆ ล้วนเป็นเหตุผลที่ทำให้ Gen Z ในสังคมอินเดียค่อนข้างมีความแตกต่าง และไม่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันนั่นเอง
อ้างอิง
AUTHOR
Graphic Designer
