สงครามเดือด การเมืองแย่ เศรษฐกิจดิ่ง ‘ภาวะเหนื่อยล้าจากข่าวสาร’ ที่การเสพข่าวมากไปอาจทำให้ใจพัง

27 กรกฎาคม 2568

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลายคนน่าจะได้เห็นว่าสถานการณ์ของโลกของเราไม่ค่อยสู้ดีเท่าไหร่นัก มีภาวะสงคราม มีความขัดแย้งทางการเมือง และเศรษฐกิจที่ค่อนข้างจะมีความตึงเครียด และในยุคที่ผู้คนมีโทรศัพท์มือถืออยู่ในมือกันละคนเครื่อง การเข้าถึงข้อมูลข่าวสารก็สามารถทำได้อย่างไม่ยากเย็นเท่าไหร่นัก แต่รู้หรือไม่ว่า การที่เรารับข่าวสารมากจนเกินไป มันอาจจะส่งผลกระทบกับใจเราได้

‘ภาวะเหนื่อยล้าจากข่าวสาร’ (News fatigue) มีสาเหตุหนึ่งมาจาก ‘อินเทอร์เน็ต’ กล่าวคือ ก่อนหน้าที่จะเข้าสู่ยุคอินเทอร์เน็ต ผู้คนสามารถรับข่าวสารได้อย่างจำกัด ช่องทางหลัก ๆ อย่างโทรทัศน์ และหนังสือพิมพ์ ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ หากติดตามข่าวสารผ่านโทรทัศน์ กรอบเวลาในการดูข่าวแต่ละวันก็จะค่อนข้างชัดเจน ทำให้คนไม่ค่อยรู้สึกเหนื่อยล้ามากเท่าไหร่นัก

แต่พอเข้าสู่ยุคอินเทอร์เน็ต ปริมาณข่าวก็ได้เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก เนื่องจากต้นทุนในการผลิตข่าวลดลง การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารทำได้ง่ายขึ้น และผู้คนรู้สึกเหมือนได้รับข่าวสารตลอดเวลาเพราะมีการใช้อินเทอร์เน็ตตลอดเวลา ทีนี้พอมันเข้าสู่ยุคโซเชียลมีเดีย เรื่องราวมันก็ยิ่งเลยเถิดไปกันใหญ่ เพราะแพลตฟอร์มเหล่านี้จะเล่นกับใจเราด้วยความรู้สึก ‘กลัวจะตกกระแส’ (Fear of Missing Out – FOMO) เราจะกลัวตกเทรนด์ ตกข่าว หรือพลาดกระแสอะไรไป (ซึ่งสิ่งพวกนี้มีอายุสั้นนิดเดียว) หากไม่ได้ใช้เวลาอยู่กับมันตลอดเวลา

นอกจากนี้ แพลตฟอร์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น TikTok หรือ Instagram จะถูกออกแบบให้เลื่อนหน้าจอได้ไม่มีที่สิ้นสุด สิ่งนี้ได้ถือกำเนิดขึ้นมาในปี 2549 โดยนักออกแบบที่ชื่อว่า ‘Aza Raskin’ จุดประสงค์ของมันก็คือ การดึงดูดให้เราอยู่กับแพลตฟอร์มเหล่านั้นได้เป็นเวลานาน ๆ (และดูเหมือนว่ามันจะทำสำเร็จแล้วในยุคนี้) ผลลัพธ์ที่ตามมาก็คือ เราได้รับข่าวสารบนโซเชียลมีเดียมากเกินไป จนนำไปสู่ความเหนื่อยล้าทางอารมณ์

อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจคือ ในปัจจุบันคอนเทนต์ข่าวมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น เพราะไม่ว่าใครก็สามารถเล่าข่าวในโลกโซเชียลมีเดียได้ ถ้าเรารับข่าวสารทั้งรูปแบบเดิม ๆ รวมถึงรูปแบบใหม่บนโลกโซเชียลมีเดีย มันก็จะสร้างความรู้สึกที่ว่า เราได้รับปริมาณข่าวต่อวันในจำนวนมหาศาล นอกจากนี้ ในปัจจุบันมีเรื่องราวเกิดขึ้นมากมาย บนหน้าสื่อส่วนใหญ่จึงมักจะเต็มไปด้วยข่าวเชิงลบมากกว่าเชิงบวก ไม่ว่าจะเป็น โรคระบาด สงคราม สภาพเศรษฐกิจ และการเมือง และนั่นก็ทำให้ผู้คนรู้สึกเหนื่อยล้าจากการรับข่าวสารได้อย่างไม่ยากนัก

วิธีสังเกตว่าเราได้รับข่าวสารเชิงลบมากเกินไปจนรู้สึกเหนื่อยล้าหรือเปล่า ให้เริ่มดูจากว่าเรามีอาการเหนื่อยล้าทางอารมณ์ วิตกกังวล เครียด หดหู่ สิ้นหวัง หรือมีปัญหาเกี่ยวกับการรับประทานอาหารและการนอนไหม และหากเรามีความรู้สึกและอาการเหล่านี้ ก็เหมือนเป็นเหมือนเตือนกลาย ๆ ว่า ร่างกายและสมองของเรากำลังได้รับข้อมูลที่มากเกินไป และมันถึงเวลาที่ต้องพักผ่อนได้แล้ว

อย่างไรก็ดี ไม่ว่าจะเหนื่อยล้าสักแค่ไหน ข่าวสารก็ยังเป็นเรื่องที่สำคัญกับชีวิตมนุษย์อยู่ การตัดไปเลยทั้งหมดอาจเป็นเรื่องที่ค่อนข้างทำได้ยาก ดังนั้นสิ่งที่พอจะช่วยได้คือ การแบ่งเวลาบางส่วนไปใช้ชีวิตแบบออฟไลน์ ออกไปเดินเล่น หรือทำสิ่งที่ชอบ โดยไม่ต้องรับข่าวสารหรือข้อมูลจากโลกอินเทอร์เน็ต หรือไม่ก็อาจจะเลือกอ่านข่าวที่เฉพาะเจาะจงหรือบางข่าวที่เราสนใจเท่านั้น เพราะหลายคนมักจะมีพฤติกรรมที่ชอบเลื่อนอ่านข่าวร้ายบนโลกอินเทอร์เน็ตไปเรื่อย ๆ หรือที่เรียกว่า ‘Doomscrolling‘ และพฤติกรรมนี้อาจทำให้สภาพจิตใจของเราพังครืนลงมาได้

อ้างอิง