‘Rain Bomb’ ปัจจัยอันตราย ‘น้ำท่วม’ จากปัญหาโลกร้อน พร้อมจับตาแม่น้ำปิงและการรับมือน้ำท่วม ‘เชียงใหม่’

29 กรกฎาคม 2568

จากสถานการณ์ฝนตกหนักและน้ำท่วมในอำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคมที่ผ่านมา ส่งผลให้ปริมาณน้ำในแม่น้ำปิงเพิ่มสูงขึ้น โดย นายดุสิต พงศาพิพัฒน์ หัวหน้าสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงใหม่ (ปภ.เชียงใหม่) ได้ลงพื้นที่ตรวจวัดระดับน้ำแม่น้ำปิงที่สถานีสะพานนวรัฐ (P1) กล่าวว่า “ขณะนี้มวลน้ำที่ไหลลงมายังสามารถระบายได้ แม่น้ำปิงยังรับได้ดี แต่สิ่งที่กังวลคือปรากฏการณ์ ‘Rain Bomb’ หรือฝนตกหนักเฉพาะจุด ซึ่งอาจทำให้น้ำท่วมฉับพลันหรือมีน้ำหลากในพื้นที่เสี่ยง”

คำว่า Rain Bomb หรือถูก Rain Bomb น่ากลัวแค่ไหน ทำไมถึงกลายเป็นปัจจัยอันตรายที่จะทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันได้ วันนี้ SUM UP มีคำตอบมาให้ได้อ่านกัน

Rain Bomb คือปรากฏการณ์ทางธรรมชาติอย่างหนึ่ง โดยจะเป็นฝนที่ตกลงมาสั้น ๆ แต่ตกหนักในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งอย่างรุนแรง เกิดจากกระแสลมที่ไหลลงสู่พื้นแล้วแผ่ออกจากศูนย์กลาง ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเกิดจากพายุ แม้จะพัดลงมาในขนาดที่เล็กกว่าปกติ แต่ก็มีความรุนแรงมาก คล้ายกับความรุนแรงของพายุทอร์นาโด เมื่อกระแสลมดังกล่าวพัดพาหยดน้ำมาด้วย ก็จะกลายเป็นฝนที่ตกลงมาอย่างหนักในคราวเดียว ทำให้ Rain Bomb จะมีความแตกต่างจากฝนปกติ

Rain Bomb จะเกิดขึ้นเพียง 5 – 10 นาทีเท่านั้น แต่ทำให้มีปริมาณฝนสูงถึง 2 – 4 นิ้วต่อชั่วโมง และมีลมกระโชกแรงมากถึง 100 – 200 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ทำให้สามารถสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐาน การคมนาคมทางอากาศ รวมทั้งทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันและโคลนถล่มได้ ทำให้ Rain Bomb กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่ต้องจับตามอง ประกอบกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศโลกและสภาวะโลกร้อน เมื่ออุณหภูมิโลกสูงขึ้นก็ยิ่งทำให้ไอน้ำในอากาศมากขึ้นถึง 7% ต่อ 1 องศาเซลเซียสที่เพิ่มขึ้น ยิ่งทำให้มีโอกาสที่จะเกิดปรากฏการณ์ Rain Bomb มากขึ้นได้

สำหรับสถานการณ์ปริมาณน้ำในแม่น้ำปิงในเมืองเชียงใหม่ที่สูงขึ้น ทางสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงใหม่ได้ประกาศแจ้งเตือนประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ลุ่มต่ำ ริมน้ำปิง และจุดเสี่ยงน้ำท่วมให้เฝ้าติดตามประกาศเตือนอย่างใกล้ชิด พร้อมเตรียมยกสิ่งของขึ้นที่สูง และวางแผนการอพยพล่วงหน้า ขณะที่สำนักงานชลประทานที่ 1 ได้ออกประกาศฉบับที่ 2/2568 เรื่อง เฝ้าระวังระดับน้ำบริเวณแม่น้ำปิง (สถานี P.1 สะพานนวรัฐ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่) โดยคาดว่าหากไม่มีฝนตกเพิ่ม ระดับแม่น้ำปิง ณ สะพานนวรัฐจะอยู่ที่ 3.86 เมตร ซึ่งสูงกว่าตลิ่ง แต่ต่ำกว่าคันกั้นน้ำของเทศบาลนครเชียงใหม่ ส่งผลให้ล่าสุดทางทางด้านเทศบาลนครเชียงใหม่เสริมกำลังเครื่องสูบน้ำ 20 จุดในเขตเมือง โดยเฉพาะย่านช้างคลาน ไนท์บาซาร์ และตลาดวโรรส ที่เป็นจุดน้ำท่วมซ้ำซากเป็นที่เรียบร้อย

สำหรับความคืบหน้าการขุดลอกแม่น้ำปิงเพื่อรับมือกับน้ำท่วมล่าสุด สามารถขุดลอกตลอดทั้งสายไปแล้วกว่า 17.14% เฉพาะในเขตอำเภอเมืองเชียงใหม่เองขุดลอกไปแล้วกว่า 35.54% แต่ก็ยังคงมีปัญหาจากตะกอนดินทรายที่มีความแข็งตัวมาก ทำให้ต้องใช้รถแบ็คโฮขุด รวมถึงเศษขยะต่าง ๆ ในแม่น้ำที่ไหลมาติดกับเครื่องจักร โดยการดำเนินการขุดลอกแม่น้ำปิง ทางเจ้าหน้าที่จะปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่องเพื่อให้แล้วเสร็จภายในเดือนกันยายนที่จะถึงนี้

ที่มา