สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) ได้เปิดเผยผลรายงาน WJP Rule of Law Index 2025 ที่จัดทำโดย World Justice Project (WJP) ผลสรุปว่า ประเทศไทยได้คะแนน 0.50 (คะแนนเต็ม 1.00) และอยู่เป็นอันดับ 77 จาก 143 ประเทศทั่วโลก นอกจากนี้ยังได้มีการเพิ่มคะแนนอีกเล็กน้อยเป็น +1.0% จากปีที่ผ่านมา
ดร.พิเศษ สอาดเย็น ผู้อำนวยการ TIJ ได้เปิดเผยว่า แม้ในปีนี้ประเทศไทยจะได้คะแนนเท่าเดิมเมื่อเทียบเคียงกับปีก่อน แต่อันดับมีการขยับขึ้นมาเป็น 78 จาก 77 แต่ทั้งนี้ก็ต้องยอมรับว่าผลคะแนนของประเทศไทยยังคงต่ำว่าค่าเฉลี่ยในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 0.59) อีกทั้งยังไม่หลุดพ้นจากกลุ่มประเทศที่มีค่าคะแนนต่ำกว่ามาตรฐานโลก (ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 0.55) สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นที่ประเทศไทยต้องเร่งปรับปรุงโครงสร้างระบบหลักนิติธรรม ให้ครอบคลุมทั้งความโปร่งใส การตรวจสอบอำนาจของรัฐ และการเสริมความเป็นอิสระของกระบวนการยุติธรรม
ทั้งนี้ คะแนน Rule of Law Index หรือการวัดหลักนิติธรรมของแต่ละประเทศจะครอบคลุมตัวชี้วัดทั้งหมด 8 ตัวปัจจัย สำหรับประเทศที่ได้คะแนน 5 อันดับแรก ประกอบไปด้วย เดนมาร์ก : 0.90 คะแนน, นอร์เวย์ : 0.89 คะแนน, ฟินแลนด์ : 0.87 คะแนน, สวีเดน : 0.85 คะแนน และนิวซีแลนด์ : 0.83 คะแนน
สำหรับประเทศไทยจำแนกตามตัวชี้วัด มีรายละเอียดดังนี้
- ปัจจัยที่ 1 การจำกัดอำนาจรัฐอย่างเหมาะสม : 0.47 คะแนน (เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 0.46)
- ปัจจัยที่ 2 การปราศจากคอร์รัปชัน : 0.45 คะแนน (ลดลงจากปีที่แล้ว 0.46)
- ปัจจัยที่ 3 รัฐบาลที่โปร่งใส : 0.48 คะแนน (เท่าปีที่แล้ว)
- ปัจจัยที่ 4 สิทธิและเสรีภาพ : 0.49 คะแนน (เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 0.48)
- ปัจจัยที่ 5 ระเบียบและความมั่นคง : 0.75 คะแนน (เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 0.74)
- ปัจจัยที่ 6 การบังคับใช้กฎหมาย : 0.45 คะแนน (เท่ากับปีที่แล้ว)
- ปัจจัยที่ 7 กระบวนการยุติธรรมทางแพ่ง : 0.50 คะแนน (เท่ากับปีที่แล้ว)
- ปัจจัยที่ 8 กระบวนการยุติธรรมทางอาญา : 0.42 คะแนน (เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 0.41)
สำหรับคะแนนของประเทศอื่น ๆ ในอาเซียน มีรายละเอียดดังนี้
- สิงคโปร์ : 0.78 คะแนน อันดับที่ 16
- มาเลเซีย : 0.57 คะแนน อันดับที่ 56
- อินโดนีเซีย : 0.52 คะแนน อันดับที่ 69
- ไทย : 0.50 คะแนน อันดับที่ 77
- เวียดนาม : 0.50 คะแนน อันดับที่ 83
- ฟิลิปปินส์ : 0.46 คะแนน อันดับ 97
- เมียนมา : 0.34 คะแนน อันดับ 138
- กัมพูชา : 0.31 คะแนน อันดับ 141
อย่างไรก็ดี ดร.พิเศษได้กล่าวว่า ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจไม่ได้บอกเพียงว่าเรายืนอยู่ตรงไหน แต่ยังช่วยชี้ว่าโครงสร้างใดควรปรับปรุง หนึ่งในนั้นเป็นเรื่องคอร์รัปชันที่ไทยได้คะแนนลดลง โดยทาง TIJ กำลังพยายามร่วมกับอีกหลายองค์กรเพื่อผลักดันให้ระบบฐานข้อมูลของภาครัฐไทยเป็นระบบฐานข้อมูลเปิด หรือที่เรียกว่า ‘Open Government’ เพราะแนวทางดังกล่าวจะช่วยทำให้เกิดความโปร่งใสขึ้นได้ภายในระยะเวลาไม่นาน
