WJP Rule of Law Index ประเทศไทย

สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) ได้เปิดเผยผลรายงาน WJP Rule of Law Index 2025 ที่จัดทำโดย World Justice Project (WJP) ผลสรุปว่า ประเทศไทยได้คะแนน 0.50 (คะแนนเต็ม 1.00) และอยู่เป็นอันดับ 77 จาก 143 ประเทศทั่วโลก นอกจากนี้ยังได้มีการเพิ่มคะแนนอีกเล็กน้อยเป็น +1.0% จากปีที่ผ่านมา 

ดร.พิเศษ สอาดเย็น ผู้อำนวยการ TIJ ได้เปิดเผยว่า แม้ในปีนี้ประเทศไทยจะได้คะแนนเท่าเดิมเมื่อเทียบเคียงกับปีก่อน แต่อันดับมีการขยับขึ้นมาเป็น 78 จาก 77 แต่ทั้งนี้ก็ต้องยอมรับว่าผลคะแนนของประเทศไทยยังคงต่ำว่าค่าเฉลี่ยในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 0.59) อีกทั้งยังไม่หลุดพ้นจากกลุ่มประเทศที่มีค่าคะแนนต่ำกว่ามาตรฐานโลก (ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 0.55) สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นที่ประเทศไทยต้องเร่งปรับปรุงโครงสร้างระบบหลักนิติธรรม ให้ครอบคลุมทั้งความโปร่งใส การตรวจสอบอำนาจของรัฐ และการเสริมความเป็นอิสระของกระบวนการยุติธรรม

ทั้งนี้ คะแนน Rule of Law Index หรือการวัดหลักนิติธรรมของแต่ละประเทศจะครอบคลุมตัวชี้วัดทั้งหมด 8 ตัวปัจจัย สำหรับประเทศที่ได้คะแนน 5 อันดับแรก ประกอบไปด้วย เดนมาร์ก : 0.90 คะแนน, นอร์เวย์ : 0.89 คะแนน, ฟินแลนด์ : 0.87 คะแนน, สวีเดน : 0.85 คะแนน และนิวซีแลนด์ : 0.83 คะแนน

สำหรับประเทศไทยจำแนกตามตัวชี้วัด มีรายละเอียดดังนี้

  • ปัจจัยที่ 1 การจำกัดอำนาจรัฐอย่างเหมาะสม : 0.47 คะแนน (เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 0.46)
  • ปัจจัยที่ 2 การปราศจากคอร์รัปชัน : 0.45 คะแนน (ลดลงจากปีที่แล้ว 0.46)
  • ปัจจัยที่ 3 รัฐบาลที่โปร่งใส : 0.48 คะแนน (เท่าปีที่แล้ว)
  • ปัจจัยที่ 4 สิทธิและเสรีภาพ : 0.49 คะแนน (เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 0.48)
  • ปัจจัยที่ 5 ระเบียบและความมั่นคง : 0.75 คะแนน (เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 0.74) 
  • ปัจจัยที่ 6 การบังคับใช้กฎหมาย : 0.45 คะแนน (เท่ากับปีที่แล้ว)
  • ปัจจัยที่ 7 กระบวนการยุติธรรมทางแพ่ง : 0.50 คะแนน (เท่ากับปีที่แล้ว)
  • ปัจจัยที่ 8 กระบวนการยุติธรรมทางอาญา : 0.42 คะแนน (เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 0.41)

สำหรับคะแนนของประเทศอื่น ๆ ในอาเซียน มีรายละเอียดดังนี้

  • สิงคโปร์ : 0.78 คะแนน อันดับที่ 16
  • มาเลเซีย : 0.57 คะแนน อันดับที่ 56
  • อินโดนีเซีย : 0.52 คะแนน อันดับที่ 69
  • ไทย : 0.50 คะแนน อันดับที่ 77
  • เวียดนาม : 0.50 คะแนน อันดับที่ 83 
  • ฟิลิปปินส์ : 0.46 คะแนน อันดับ 97
  • เมียนมา : 0.34 คะแนน อันดับ 138
  • กัมพูชา : 0.31 คะแนน อันดับ 141 

อย่างไรก็ดี  ดร.พิเศษได้กล่าวว่า ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจไม่ได้บอกเพียงว่าเรายืนอยู่ตรงไหน แต่ยังช่วยชี้ว่าโครงสร้างใดควรปรับปรุง หนึ่งในนั้นเป็นเรื่องคอร์รัปชันที่ไทยได้คะแนนลดลง โดยทาง TIJ กำลังพยายามร่วมกับอีกหลายองค์กรเพื่อผลักดันให้ระบบฐานข้อมูลของภาครัฐไทยเป็นระบบฐานข้อมูลเปิด หรือที่เรียกว่า ‘Open Government’ เพราะแนวทางดังกล่าวจะช่วยทำให้เกิดความโปร่งใสขึ้นได้ภายในระยะเวลาไม่นาน