การเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ปี 2024 กำลังเดินทางใกล้เข้ามาเรื่อย ๆ แน่นอนว่ามันเป็นหน้าที่พลเมืองและเสียงโหวตประชาชนของทุกคนล้วนมีความหมาย สหรัฐฯ จึงได้มีการกำหนดกติกาเพื่อให้นักบินอวกาศที่อยู่บนสถานีอวกาศนานาชาติสามารถเลือกตั้งด้วยได้ ซึ่งนี่ไม่ใช่เรื่องใหม่และเป็นสิ่งที่มีมานานมากกว่า 20 ปีแล้ว
ต้องเล่าย้อนกลับไปก่อนว่า ก่อนหน้าที่จะมี ‘สถานีอวกาศ’ (Space Station) นักบินอวกาศไม่ได้ใช้ชีวิตอยู่นอกโลกนานมากนัก และภารกิจของ NASA ส่วนใหญ่ก็ไม่ได้นานเกิน 2 สัปดาห์ ทำให้ไม่ได้มีปัญหาเกี่ยวกับการลงคะแนนเลือกตั้ง ต่อมาเมื่อมีการสร้างสถานีอวกาศ ทำให้นักบินอวกาศต้องไปปฏิบัติภารกิจอยู่นอกโลกนานขึ้น หรือนานหลายเดือน และในปี 1996 ก็มาถึงจุดเปลี่ยน เมื่อ จอห์น เอลเมอร์ บลา (John Elmer Blaha) นักบินอวกาศท่านหนึ่ง ไม่สามารถลงคะแนนเลือกตั้งประธานาธิบดีได้ เนื่องจากเขาถูกส่งไปยังสถานีอวกาศเมียร์ (Mir Space Station) ก่อนที่บัตรเลือกลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าจะส่งมาถึง
จอห์น เอลเมอร์ บลา จึงได้ทำการขออนุญาตลงคะแนนเสียงจากทางอวกาศ แต่รัฐเท็กซัสก็ได้แจ้งมาว่าไม่ได้มีระบบการลงคะแนนเสียงอิเล็กทรอนิกส์ จอห์น เอลเมอร์ บลา จึงไปปรึกษากับเจ้าหน้าที่ของ NASA และเจ้าหน้าที่ก็ติดต่อไปยังสมาชิกวุฒิสภาของรัฐเท็กซัสจนได้แนวทางว่า นักบินอวกาศสามารถลงคะแนนเสียงแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่มีการเข้ารหัสเพื่อความปลอดภัยได้ ซึ่งทางสมาชิกวุฒิสภาและนักการเมืองท้องถิ่นก็มองเห็นช่องทางในการที่ทำให้ประชาชนมองเห็นว่าประชาธิปไตยสามารถเข้าถึงทุกคนได้
จนในปี 1997 สภานิติบัญญัติแห่งรัฐเท็กซัสได้ผ่านร่างกฎหมายข้อ 81.35 ที่อนุญาตให้นักบินอวกาศของทาง NASA สามารถลงคะแนนเสียงจากทางอวกาศได้ และในปีเดียวกันนั้นเอง เดวิด วูล์ฟ (David Wolf) นักบินอวกาศของ NASA ได้กลายเป็นชายคนแรกที่ได้ลงคะแนนเสียงจากอวกาศในสถานีอวกาศเมียร์ (Mir Space Station)
กระบวนการลงคะแนนเสียงในอวกาศจะเริ่มต้นขึ้น 1 ปีก่อนการเดินทาง นักบินอวกาศสามารถเลือกตั้งได้ในทุกระดับ ไม่ว่าจะเป็นระดับท้องถิ่น รัฐ หรือรัฐบาลกลาง กระบวนการจะมีความใกล้เคียงกับการลงคะแนนเสียงของชาวอเมริกาที่อาศัยอยู่ในต่างประเทศที่โดยปกติจะเลือกตั้งผ่านอีเมลหรืออินเทอร์เน็ต
นักบินอวกาศต้องทำการลงทะเบียนเพื่อขอรับบัตรเลือกตั้งล่วงหน้าและจะต้องส่งบัตรกลับไปยังหน่วยงานที่รับผิดชอบ ซึ่งบัตรเลือกตั้งจะมีการรักษาความปลอดภัย เช่น มีการเข้ารหัส ทั้งนี้ก็เพื่อให้แน่ใจว่าข้อมูลทั้งหมดจะถูกเก็บไว้เป็นความลับ และหากต้องการคะแนนเสียงบนสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) นักบินอวกาศจะต้องกรอกแบบฟอร์ม Federal Post Card Application (FPCA) ซึ่งเป็นแบบฟอร์มเดียวกันกับที่ทหารที่ประจำการในต่างประเทศใช้ การกรอก FPCA ถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุดในการลงทะเบียนเพื่อลงคะแนนเสียงและช่วยให้สามารถขอรับบัตรเลือกตั้งล่วงหน้าได้
ก่อนการปล่อยยานอวกาศ นักบินอวกาศต้องแจ้งหัวหน้าหน่วยงานว่าต้องการลงคะแนนเสียงจากอวกาศ และในระหว่างการเลือกตั้ง ศูนย์อวกาศจอห์นสัน (Johnson Space) จะส่งบัตรลงคะแนนเสียงอิเล็กทรอนิกส์ที่มีการเข้ารหัสเพื่อความปลอดภัยได้ไปยังอีเมลสถานีอวกาศ ซึ่งนักบินอวกาศจะได้รับจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ 2 ฉบับ ฉบับแรกเป็นบัตรเลือกตั้งที่มีการป้องกันด้วยรหัส อีกฉบับเป็นรหัสผ่านจากเจ้าหน้าที่เขตเลือกตั้ง กล่าวคือนักบินอวกาศทุกคนจะมีรหัสผ่านเฉพาะตัวในการใช้เปิดอีเมลและกรอกข้อมูลแบบดิจิทัล จากนั้นก็ส่งกลับมายังโลก โดยบัตรเลือกตั้งที่มีการเข้ารหัสจะมีดาวเทียมติดตามและถ่ายทอดข้อมูลไปยังเสาอากาศภาคพื้นดินบริเวณ White Sands รัฐนิวเม็กซิโก จากนั้นบัตรลงคะแนนจะส่งไปศูนย์ควบคุมภารกิจในเมืองฮูสตัน และส่งไปยังเจ้าหน้าที่เขตเลือกตั้งแต่ละเขต ที่จะคัดลอกการเลือกของนักบินอวกาศไปยังบัตรเลือกตั้งมาตรฐาน
อย่างไรก็ดี การเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่จะเกิดขึ้นวันที่ 5 พฤศจิกายน 2567 นี้ เคท รูบินส์ (Kate Rubins) นักบินอวกาศของ NASA น่าจะกลายเป็นคนล่าสุดที่จะต้องลงคะแนนเลือกตั้งบนอวกาศ และอยู่ไกลว่าโลกถึง 250 ไมล์ แต่การแก้ปัญหาที่ว่านี้ก็ช่วยสะท้อนให้เห็นถึงการให้ความสำคัญกับเสียงโหวตกับประชาชนในประเทศที่ทุกเสียงมีคุณค่าเหมือนกันหมดนั่นเอง
อ้างอิง
- https://www.law.cornell.edu/regulations/texas/1-Tex-Admin-Code-SS-81-35
- https://www.nasa.gov/missions/station/how-nasa-transmits-votes-from-the-space-station/
