‘สภาเดือด’ ถกงบประมาณปี 2569 เรารู้อะไรแล้วบ้าง?

29 พฤษภาคม 2568

ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 ขณะนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาวาระแรกในสภาฯ โดยจะพิจารณาตั้งแต่วันที่ 28 – 31 พฤษภาคม 2568 นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้กล่าวถึงเป้าหมายของการเสนอร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายฉบับนี้เอาไว้ว่า มีเป้าหมายที่ต้องการจะฟื้นฟู ขับเคลื่อน รวมถึงยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุก ๆ มิติ และด้วยข้อจำกัดทางด้านรายได้บวกเข้ากับสถานการณ์เศรษฐกิจโลกในปัจจุบัน ทำให้รัฐบาลเลือกดำเนิน ‘นโยบายเงินงบประมาณแบบขาดดุล’ เพราะต้องการที่จะรักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจเอาไว้

ภายในร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 จะครอบคลุมวงเงินจำนวนทั้งสิ้น 3,780,600 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นจากงบประมาณปีที่แล้วราว ๆ 27,900 ล้านบาท และหากจำแนกสัดส่วนตามกลุ่มงบประมาณจะพบว่า

16.7% เป็นงบประมาณรายจ่ายงบกลาง จำนวน 632,968.8 ล้านบาท
37.2% เป็นงบประมาณรายจ่ายของหน่วยรับงบประมาณ จำนวน 1,408,060.3 ล้านบาท
2.6% เป็นงบประมาณรายจ่ายบูรณาการ จำนวน 98,767.8 ล้านบาท
21.7% เป็นงบประมาณรายจ่ายบุคลากร จำนวน 820,820.8 ล้านบาท
7.3% เป็นงบประมาณรายจ่ายสำหรับทุนหมุนเวียน จำนวน 274,576.8 ล้านบาท
11.2% เป็นงบประมาณรายจ่ายเพื่อการชำระหนี้ภาครัฐ จำนวน 421,864.4 ล้านบาท
3.3% เป็นงบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง จำนวน 123,541.1 ล้านบาท

นอกจากนี้ นายกฯ แพทองธาร ยังได้แจกแจง สัดส่วนงบประมาณปี 69 ว่าถูกจัดสรรไปตามแผนงานยุทธศาสตร์ 6 ด้าน ประกอบไปด้วย

ยุทธศาสตร์ที่ 1 : ด้านความมั่นคง อาทิ การแก้ไขปัญหาสามจังหวัดชายแดนใต้, การเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ, การเสริมสร้างความมั่นคงสถาบันหลัก เป็นต้น จำนวน 415,327.9 ล้านบาท หรือคิดเป็น 11% ของเงินงบประมาณ
ยุทธศาสตร์ที่ 2 : ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน อาทิ การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล, การพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ จำนวน 394,611.6 ล้านบาท คิดเป็น 10.5% ของเงินงบประมาณ
ยุทธศาสตร์ที่ 3 : ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ อาทิ การปรับเปลี่ยนค่านิยมและวัฒนธรรม, การเสริมสร้างให้มีสุขภาวะที่ดี, การพัฒนาคุณภาพการศึกษา การเรียนรู้ และศักยภาพชีวิตคน จำนวน 605,927.3 ล้านบาท คิดเป็น 16% ของงบประมาณ
ยุทธศาสตร์ที่ 4 : ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม อาทิ การกระจายอำนาจให้ท้องถิ่น, การสร้างหลักประกันทางสังคม, การสร้างความเสมอภาคทางสังคมและการศึกษา จำนวน 942,709.2 ล้านบาท คิดเป็น 24.9% ของงบประมาณ
ยุทธศาสตร์ที่ 5 : ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อาทิ การจัดการมลพิษ, การจัดการสิ่งแวดล้อม, การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ จำนวน 147,216.9 ล้านบาท คิดเป็น 3.9% ของงบประมาณ
ยุทธศาสตร์ที่ 6 : ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ อาทิ การพัฒนาประสิทธิภาพภาครัฐ, การพัฒนากฎหมายและกระทรวงยุติธรรม, การต่อต้านการทุจริต จำนวน 605,441.6 ล้านบาท คิดเป็น 16%
นอกจากนี้รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่าย จำนวน 669,365.5 ล้านบาท เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายรองรับเหตุการณ์กรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น การบริหารจัดการหนี้ภาครัฐ และการชดใช้เงินคงคลัง

5 หน่วยงานที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณสูงที่สุด

งบกลาง จำนวน 632,968 ล้านบาท ซึ่งลดลงจากปีที่แล้ว 209,032 ล้านบาท
กระทรวงการคลัง จำนวน 397,856 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 8,197 ล้านบาท
กระทรวงศึกษาธิการ จำนวน 355,108 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 14,333 ล้านบาท
กระทรวงมหาดไทย จำนวน 301,265 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 6,852 ล้านบาท
กระทรวงกลาโหม จำนวน 204,434 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 4,713 ล้านบาท

ทั้งนี้ มุมมองของฝ่ายค้านต่อร่างงบประมาณฉบับนี้ (ในบางประเด็น) จาก ‘นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ’ ผู้นำฝ่ายค้าน มีใจความสำคัญว่า

งบประมาณปี 69 เป็นงบประมาณที่คำนวณจากตัวเลขจีดีพี (GDP) เก่าที่คาดว่าจะเติบโต 2.3-3.3% แต่ล่าสุดมีการประเมินตัวเลขจีดีพี (GDP) อยู่ที่ 1.8% เท่านั้น
งบประมาณปี 69 เป็นงบประมาณปีที่สองที่รัฐบาลตั้งงบขาดดุลสูง ทำให้ต้องกู้เงินมาชดเชยการขาดดุลดังกล่าวราว 8.6 แสนล้านบาท ซึ่งเป็นยอดกู้ที่เกือบจะชนเพดาน
การกู้ของรัฐบาลไม่ใช่สิ่งที่น่ากังวล แต่รัฐบาลกำลังจะใช้เงินเกินตัวโดยไม่มีแผนการลงทุนและแนวทางในการหารายได้มารองรับ
อีกหนึ่งประเด็นที่ทางฝ่ายค้านยกขึ้นมาเพื่ออธิบายให้เห็นภาพถึง การไม่มีแผนแม่บท การไม่มีวิสัยทัศน์ร่วม และการไม่มีเป้าหมายระดับประเทศของรัฐบาลก็คือ การโยกงบกลางในปี 2568 ที่มีการโยกเงิน 1.57 แสนล้านบาทจากโครงการดิจิทัลวอลเล็ตไปยังท้องถิ่น โดยมีกำหนดให้ส่งคำของบประมาณภายใน 3 วันเท่านั้น

ส่วนทางด้าน ‘นายพิชัย ชุณหวชิร’ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ก็ได้ออกมาแจงแจกบางประเด็น โดยมีสาระสำคัญที่น่าสนใจก็คือ

ตัวเลขขาดดุล 2 ปีที่ผ่านมา แม้จะสูงถึง 4% ของจีดีพี (GDP) แต่มีการคืนเงินต้นอยู่ที่ประมาณ 1.5 แสนล้านบาท ดังนั้นหมายความว่างบจะขาดดุลอยู่ที่ 7 แสนล้าน หรือราว ๆ 3% กว่า ๆ
เหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เปลี่ยนไปทำให้มีการปรับจีดีพีลงมาเหลือ 1.8% แต่มั่นใจว่าจะสามารถเก็บรายได้ในปี 2568 ได้ตามเป้า และเชื่อว่าเงินขาดดุลคงคลังน่าจะไม่เพิ่มไปมากกว่านี้
หนึ่งในปัญหาคือเราต้องปรับโครงสร้างการผลิตของประเทศใหม่และการขาดดุลยังคงจำเป็น แต่ต้องอยู่ภายใต้สัดส่วนหนี้ต่อจีดีพี (GDP) ที่ยอมรับได้
ส่วนการโยกงบ 1.57 แสนล้าน ยอมรับว่ามีข้อจำกัดด้านเวลา แต่รัฐบาลมองว่าเงินควรถูกนำไปแก้ที่ปัญหาเชิงโครงสร้างทางเศรษฐกิจมากกว่าที่จะเติมเงินไปที่ผู้บริโภคโดยตรง

ทั้งนี้ การพิจารณางบประมาณปี 69 จะยังคงดำเนินต่อไป และจะมีการลงมติรับร่าง พ.ร.บ.งบประมาณฉบับนี้ ในวันที่ 31 พฤษภาคม 2568 นี้ ซึ่งแน่นอนว่าเรื่องงบ เรื่องการใช้งบ หรือเรื่องการบริหารงบของรัฐบาล เป็นสิ่งที่ประชาชนให้ความสนใจเป็นอย่างมาก นั่นอาจจะเป็นเพราะปัจจุบันเศรษฐกิจโลกมีความไม่แน่นอนส่งผลให้เศรษฐกิจภายในประเทศเกิดความระส่ำระสายไปด้วย และการถกกันเรื่องใช้งบในสภาฯ ก็เป็นไปอย่างเข้มข้น และมีประเด็นหลาย ๆ ประเด็นที่มีความน่าสนใจ