ถึงแม้พวกเราจะไม่ได้อยู่ในเกมไมน์คราฟ แต่หลายคนที่เคยผ่านการใช้ชีวิตในหลากหลายพื้นที่ หลากหลายแง่มุม หลากหลายบริบทน่าจะทราบกันดีว่า “โลกมันกลมแต่สังคมมันเหลี่ยม” ความน่าเศร้าในการออกไปใช้ชีวิตคือ คุณได้เรียนรู้ว่าแท้จริงแล้วเราเชื่อใจใครได้ยากมาก คุณแทบแยกมิตรกับศัตรูไม่ออกด้วยซ้ำ และคุณขยะแขยงทุกครั้งที่คนรอบข้างโอบกอดกันทั้งที่ทุกคนชิงชังกัน แต่ฝืนทำไปเพราะผลประโยชน์ แต่บอกได้คำเดียวว่า มันไม่รุนแรงเท่าการที่วันหนึ่งเพิ่งมารู้ว่า เราเป็นเพียงแค่ “หมาก” บนกระดานของใครบางคน
อาจฟังดูเหมือนการพูดเกินจริง แต่ในสังคมมีคนประเภทที่ชอบ “หลอกใช้” คนอื่นเพื่อผลประโยชน์ของตนเองอยู่ทุกที่ เพียงแต่เราจะเจอคนลักษณะแบบนี้เมื่อไหร่หรือในรูปแบบไหนเท่านั้นเอง โดยในเชิงจิตวิทยาเรียกคนที่มีพฤติกรรมลักษณะนี้ว่า Manipulator หรือบุคลิกภาพแบบผู้บงการ คนเหล่านี้มักฉลาดในการวางตัวทำให้ผู้อื่นรู้สึกไว้ใจ และใช้ความไว้วางใจดังกล่าวโน้มน้าว ชักจูง หรือควบคุมให้คนอื่นทำในสิ่งที่ต้องการ เพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุดของตนเอง
Manipulator มีลักษณะแบบไหน?
โดยพฤติกรรมของพวก Manipulator ที่พอสังเกตได้ส่วนใหญ่คือ ทุกครั้งที่ดูเหมือนว่าเขาทำอะไรเพื่อคุณ คุณมักต้องตอบแทนพวกเขาตลอด และทุกครั้งที่ต้องทำอะไรสักอย่างร่วมกัน เขามักเอาตัวเองขึ้นมาอยู่ในบทผู้นำเสมอ แต่ถึงอย่างนั้นก็มีอีกหลายข้อสังเกต ดังนี้
- มักวางตัวดี ชอบเป็นที่ปรึกษา ชอบให้คนอื่นพึ่งพาตนเอง
- พยายามดึงคุณออกจากเซฟโซน โดยอ้างเรื่องการเติบโตในหน้าที่การงานหรือผลประโยชน์
- โน้มน้าวให้คุณเสียสละบางอย่าง แล้วหันมาเริ่มทำสิ่งอื่นกับพวกเขา
- พยายามวางตัวเหนือคุณ
- มักพูดเกินจริงและหาข้อสรุปเอาเองโดยไม่ปรึกษาใคร
- ล้อเลียนจุดบกพร่องของคนอื่นด้วยความตลกร้าย เพื่อทำให้อีกฝ่ายรู้สึกขาดความมั่นใจในตนเอง
- พวกเขาจะไม่แสดงอารมณ์รุนแรงหรือด้านลบของตนเองให้คุณเห็น แต่คุณจะสัมผัสได้ในทางอ้อม
- พวกเขามักทำให้คุณรู้สึกผิดหากไม่ทำตามที่บอก
ซึ่งหากมองเพียงผิวเผินหลายคนอาจคิดว่า พฤติกรรมของพวก Manipulator ก็ไม่ได้แย่ แต่รู้หรือไม่ว่าทั้งหมดทั้งมวลที่กล่าวมา ล้วนเป็นพฤติกรรมที่นำไปสู่ “การชักใย” โดยหลอกให้เราไว้ใจด้วยการวางตัวเป็นที่ปรึกษา ล่อเราออกมาจากเซฟโซนหรือเสียสละพันธะบางอย่าง เพื่อให้เราหันมา “พึ่งพา” คนเหล่านี้แต่เพียงผู้เดียว ทีนี้เมื่อเราจำเป็นต้องยึดโยงกับ Manipulator ก็เท่ากับเรากลายเป็นหุ่นกระบอกที่ถูกร้อยไว้ด้วยเชือก
ลักษณะคนที่ Manipulator ชอบเข้าหา
คนจำพวก Manipulator มักเลือกเข้าหาคนที่เป็น “คนดี” แต่มีความอ่อนไหว ไม่มั่นคงทางความรู้สึก และไม่มีความมั่นใจในตนเอง ดังนั้นหากคุณเป็นคนที่…
- ชอบเอาใจใส่คนอื่น
- ชอบทำให้คนอื่นรู้สึกดี
- แสวงหาการยอมรับจากคนอื่น
- ปฏิเสธคนไม่เป็น
- เห็นอกเห็นใจผู้อื่นได้ง่าย
มีความเป็นไปได้สูงที่พวก Manipulator จะชอบเข้าหา หรือกลายเป็นเหยื่อของผู้คนเหล่านี้โดยไม่รู้ตัว เพราะฉะนั้นหากรู้ตัวว่าตนเองมีลักษณะหรือพฤติกรรมแบบที่กล่าวไปข้างตน ให้รีบรีเช็กตนเองทันทีว่ากำลังถูกหลอกใช้จากใครหรือไม่
ทำอย่างไรไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของพวก Manipulator?
แน่นอนว่าการยอมรับว่าตนเองถูกหลอกใช้ โดยเฉพาะในความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนหรือเชิงชู้สาวจะเป็นเรื่องที่ยากจะยอมรับ แต่การถูกบงการและกดดันจากคนอื่นจะยิ่งทำให้คุณสูญเสียความเป็นตัวเองไปเรื่อย ๆ เพราะฉะนั้นเราควรแก้ไขหรือหาทางป้องกันตนเองจากคนเหล่านี้ โดยอาจถอยหลังมาประเมินสถานการณ์คร่าว ๆ และเชื่อในสัญชาตญาณของตนเอง ก่อนที่จะกำหนดขอบเขตด้วยการ “เว้นระยะห่าง” ด้วยวิธีการดังนี้
- จำกัดวันหรือจำนวนครั้งในการพบเจอคนเหล่านี้ หากเลี่ยงไม่ได้ให้เปลี่ยนเป็นลดการพูดคุยหรือมีปฏิสัมพันธ์ในเชิงอื่นแทน
- อย่าเปิดเผยข้อมูลของคุณมากเกินไป เพราะยิ่งพวกเขารู้จักคุณมากขึ้นเท่าไหร่ ยิ่งเผยช่องให้พวกเขาโจมตีหรือต่อรองกับคุณ
- พยายามแสดงท่าทีที่เป็นกลางเข้าไว้ อย่าทำให้เราดูเป็นมิตรหรือศัตรูกับพวกเขาจนเกินไป
- ใช้เวลาคิดให้มากขึ้น เมื่อพวกเขาต้องการอะไรจากคุณ
ถึงแม้เรามีโอกาสที่จะพบเจอพวก Manipulator มากพอ ๆ กับที่จะเจอคนเฮงซวยลักษณะอื่น ๆ แต่เชื่อว่าอย่างน้อยต้องมีคนที่จริงใจและหวังดีกับเราโดยไม่หวังสิ่งตอบแทนเช่นกัน ดังนั้นใช้วัน เวลา และประสบการณ์คัดกรองคนที่ผ่านเข้ามาในชีวิต ต่อให้ผิดพลาดไปแล้วก็ไม่เป็นไร เพราะไม่มีใครเก่งพอที่จะรู้ความซับซ้อนในใจมนุษย์มาแต่แรก
ที่มา
