ความตึงเครียดระหว่างไทยกับกัมพูชาได้ก่อตัวมาสักระยะ จนในที่สุดก็เกิดการปะทะกันบริเวณชายแดนเมื่อช่วงเช้าของวันนี้ (24 กรกฎาคม 2568) มีเด็กเสียชีวิตจริง มีพลเรือนเสียชีวิตจริง มีทหารเสียชีวิตจริง (ทั้งทหารไทยและทหารกัมพูชา) และมีชาวบ้านในพื้นที่ได้รับบาดเจ็บจริง ๆ ท่ามกลางความสูญเสียและบรรยากาศที่เต็มไปด้วยความโศกเศร้า แต่ในโลกออนไลน์กลับเต็มไปด้วยคำพูดสร้างความเกลียดชัง เช่น แรงงานกัมพูชาในไทยเดี๋ยวจัดการเอง นอกจากนี้ยังมีการเผยแพร่คลิปการทำร้ายร่างกายลูกจ้างกัมพูชา สิ่งนี้นำมาสู่คำถามที่ว่า ‘ความคลั่งชาติ’ กำลังทำให้เราลดทอนความเป็นเพื่อนมนุษย์อย่างหน้ามืดตามัวหรือเปล่า?
‘ความคลั่งชาติ’ หรือที่เรียกว่า ‘Ultranationalism’ จะมีลักษณะรักชาติอย่างสุดใจ และมักจะยกผลประโยชน์ของชาติขึ้นเหนือหัว ส่งผลให้เกิดการกีดกันกลุ่มคนหรือกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ รวมถึงการมองผู้อื่นเป็นศัตรู และมักจะสนับสนุนการทำสงคราม จินตนาการง่าย ๆ ว่า หากเราทุกคนถอดเชื้อชาติ ถอดศาสนา ถอดภาษา ถอดความเชื่อ ถอดอคติ เราทุกคนก็เป็นมนุษย์เหมือนกันทั้งนั้น แต่เมื่อไหร่ที่เราใส่ความเป็นชาติลงไป และหากมันตามมาด้วยความรู้สึกคลั่งชาติแล้ว เราก็จะรู้สึกว่า ชาติเราเหนือกว่าใครในทุก ๆ ด้าน และมันก็สร้างความรู้สึกเป็นอื่น จนทำให้เราหลงลืมความเป็นเพื่อนมนุษย์ จนในที่สุดมันก็แปรเปลี่ยนเป็นความเกลียดชัง และสุดท้ายมันก็อาจจะนำไปสู่ความรุนแรงได้
นอกจากนี้ ในมุมมองส่วนตัวของผู้เขียนมองว่า เมื่อใดก็ตามที่มนุษย์เห็นคนถูกยิง ถูกระเบิด ถูกรถชน หรือเหยียบตะปู ธรรมชาติของมนุษย์ก็จะรู้สึกเห็นอกเห็นใจ เข้าใจ และรู้สึกเจ็บปวดไปด้วย แต่เมื่อใดก็ตามที่ความรู้สึกของมนุษย์มันพลิกกลับไปเป็นขั้วตรงข้าม จากความรู้สึกเห็นอกเห็นใจกลายเป็นความรู้สึกสะใจ นั่นอาจเป็นสัญญาณกลาย ๆ ว่า เราอาจจะกำลังกำความเกลียดชังเอาไว้ จนเราลดทอนความเป็นเพื่อนมนุษย์ลง และตัวกระตุ้นมันก็อาจจะมาจากความคลั่งชาติก็เป็นได้
อย่างไรก็ดี ในปัจจุบันมีแรงงานกัมพูชาในไทยกว่า 5 แสนคน และพวกเขาอาจจะไม่ควรต้องรับแรงกระแทกจากความขัดแย้งระดับรัฐต่อรัฐ รวมถึงคนไทยที่อาศัยอยู่ในกัมพูชาเช่นกัน ‘สงคราม’ ไม่ใช่เรื่องสนุกและความสะใจ ‘การสร้างความเกลียดชัง’ และ ‘การผลักให้เป็นคนอื่น’ เป็นเรื่องที่ล้าหลังและไม่ทันสมัย ‘การล่าแม่มด’ ยิ่งเป็นความรุนแรงที่ไม่ควรหลงเหลืออยู่ในปัจจุบัน และผู้เขียนมองว่า คนเราจะลืมอะไรก็ลืมได้ แต่ความเป็นมนุษย์ไม่ใช่สิ่งที่ควรจะหลงลืมกันง่าย ๆ
อ้างอิง
- https://www.facebook.com/thairath/posts/pfbid02PuvXCzY3HvjRuLo8bp7HvcoaZ6t2VkG2NkvveDU53jGfHjK8GgGkC4zAc4kwHemwl
- https://www.thaipost.net/columnist-people/806668/
- https://www.thaipbs.or.th/news/content/353268
